Cái tôi và cái ta

Chúng ta nên cùng nhau xây dựng cuộc sống tốt đẹp hơn bằng những câu truyện và lời khuyên, chứ đừng chỉ trích và phê phán khắt khe về những vấn đề trên, vì nó chỉ là một mặt của xã hội...

Tôi không thích tham luận triết học chỉ dừng lại ở mức độ lý thuyết. Vì việc dừng lại ở đó đã phải làm cho các bạn trẻ phải kêu lên trên chungta.com này : " Trừu tượng và bị làm cho phức tạp hoá"

Tôi đã từng nghiền ngẫm về các chủ đề Cái tôi -chúng ta, Tự do, dân chủ... do Nguyễn Trần Bạt và một số vị khác trình bày. Cũng có vài ý tham luận lặt vặt, nhưng chưa có dịp cùng các bạn trẻ thảo luận của việc áp dụng những kiến thức triết học đó vào những hoạt động thực tiễn cụ thể.

Tôi khuyên các bạn trẻ hãy là những người cụ thể hoá hành động những kiến thức trừu tượng mà các nhà triết học đã nêu ra.

Nghiên cứu phạm trù "Tôi và Chúng ta" cho tôi biết rằng đó là hai mặt không thể tách rời trong một tính cách đời sống tinh thần của con người. Khi con người ta CẢM THẤY nhu cầu của cá nhân chưa được đáp ứng đầy đủ thì "Cái Tôi" NỔI TRỘI. Khi nhu cầu cá nhân được CẢM GIÁC là đã được đáp ứng đầy đủ thì cái "Chúng Ta" sẽ NỔI TRỘI. Cảm giác "nhu cầu cá nhân đã được đáp ứng đủ" sẽ DỄ có ở người nghèo, địa vị thấp kém chỉ khi họ giác ngộ được bản chất của nhu cầu cá nhân là gì . Và Cảm giác đầy đủ này cũng DỄ xuất hiện ở những người đang sống trong xã hội giàu có. Nói như vậy có nghĩa nhân sinh quan "chúng ta" DỄ xuất hiện nổi trội ở những người có tôn giáo dạy lối sống mình vì mọi người hoặc ở những quần thể người trong xã hội giàu có. Một quần thể có nhu cầu cá nhân của đa số người chưa được đáp ứng đầy đủ sẽ cần có một nhà nước hay một chế độ bảo vệ cái tôi - lập nên một xã hội thiên về tính tư hữu.

Xã hội có giá trị tinh thần và vật chất cao hơn sẽ thiên về lối sống" Chúng ta" - khái niệm xã hội xã hội chủ nghĩa. Mác phát hiện ra Xã hội tư bản phát triển đến đỉnh cao sẽ giúp thoả mãn nhu cầu con người cao hơn Xã hội phong kiến, từ đó con người sẽ có xu hướng sống theo " chúng ta", nghĩa là sẽ xuất hiện xã hội xã hội chủ nghĩa. Đến đây ta thấy rằng nghiên cứu về cái " tôi " và " Chúng Ta" cho thấy quan niệm XÃ HỘI CHỦ NGHĨA LÀ DÙNG ĐỂ DIỄN ĐẠT MỘT THỰC TRẠNG KHÁCH QUAN CHỨ KHÔNG PHẢI LÀ MỘT HỌC THUYẾT. Mác là một trong những người đầu tiên " thấy" được sự ra đời và tồn tại của thực trạng xã hội chủ nghĩa đó. Nghiên cứu Cái tôi và chúng ta sẽ giúp chúng ta không bỏ qua giai đoạn phát triển tư bản chủ nghĩa khi nhu cầu của nhân dân chưa được đáp ứng tốt vì đất nước còn nghèo. Nhưng chúng ta cũng không sợ và vẫn rất quý những tư tưởng thiên về Xã hội chủ nghĩa.

Chúng ta không thấy lạ khi nhân dân ở các nước tư bản hùng mạnh có rất nhiều tố chất Xã hội chủ nghĩa. Và chúng ta biết tạo điều kiện phát triển cho những tôn giáo chỉ dạy con người có lối sống mình vì mọi người. chúng ta phát triển khoa học và tôn giáo để nâng cao đời sống vật chất và tinh thần đến một mức nào đó sẽ có xã hội xã hội chủ nghĩa một cách tự nhiên. Chúng ta cũng không thấy lạ khi chính phủ của ông Obama tuyên bố tăng cường gíup đỡ kinh tế, văn hoá, khoa học cho các nước nghèo và mặt tư tưởng chính trị là quyền lựa chọn của mỗi dân tộc, nước Mỹ không can thiệp.

Đối với những con người đã đủ cái tôi thì sống tiến đến hoà mình trong chúng ta - mình vì mọi người mới là sống có ý nghĩa. Như vậy , rất nhiều nhà bác học ở các cường quốc tuy đã về hưu rồi, lương hưu đủ sống rồi, nhưng còn rất minh mẫn và họ luôn mong muốn sống có ý nghĩa . Họ luôn muốn được giúp đỡ mọi người một cách vô vụ lợi. Đó là một trong nhiều lý do lý do giải thích tại sao giáo sư Neal Koblitz khuyên chính phủ Việt nam không nên tốn kém chi trả tiền cho những người mang danh chuyên gia Mỹ đến giúp Việt nam cải cách giáo dục.

Các bạn sinh viên đi du học cũng cần nắm tâm lý sống " Chúng ta" của các giáo sư già, từ đó hãy xác định rằng mình phải học giỏi và có đạo đức tốt để trở thành một đại sứ của dân tộc Việt nam. Các bạn hãy là người mời được những thày ( Những bác học) chuyên ngành đáng kính qua giúp đất nước mình, nhất là trong thời buổi khủng hoảng thiếu trí thức để đổi mới và phát triển đất nước. Nhà nước Việt nam hãy học tập Thái lan : Tiếp đón và bảo vệ rất trọng thị những nhà khoa học bước chân đến đất nước mình. Tránh tái diễn những sự cố như một nhà toán học lừng danh đã chết vì tai nạn giao thông ở Hà Nội.

Nghiên cứu kỹ phạm trù "tôi và chúng ta", các bạn trẻ sẽ biết rằng con người phải sống trong xã hội, vậy là sống trong" chúng ta". Tức là có mối quan hệ giữa các cá nhân. Đời là tổng hoà các mối quan hệ. Một người tồn tại và phát triển tốt hơn người khác khi tạo được những mối quan hệ tích cực, vững chắc.

Các bạn hãy đọc và suy nghĩ kỹ các bài của các tác giả trên chungta.com rồi sẽ thấy: Ông Nguyễn Trần Bạt hay những người thành công khác sẽ không bao giờ được như vậy nếu chỉ có tài mà không có những mối quan hệ quý báu. Như vậy thì Trong những năm tháng là sinh viên, ngoài học tập tích cực trau dồi trí thức, các bạn trẻ hãy rèn luyện nhân sinh quan "Chúng ta" : đoàn kết tương trợ nhau trong học tập, rèn luyện tinh thần yêu thương mọi người, sống vì mọi người, từ đó xây dựng được những mối quan hệ tốt đẹp.

Sau này khi ra trường đời các bạn sẽ có một êkíp làm việc ăn ý, hiệu quả hơn. Cuộc sống sẽ có ý nghĩa hơn.