|
Cải cách giáo dục là việc lớn, đương nhiên cần có thời gian nghiên cứu toàn diện và chuẩn bị kỹ lưỡng trước khi thực hiện. Trong khi đó có những việc cấp bách cần và có thể làm ngay trong thời gian vài ba năm tới, cũng là tạo cơ sở và mở đường chuyển sang cải cách.
Trước hết là chung quanh vấn đề thi cử và đánh giá. Thi cử vô cùng nặng nề thực sự là một ung nhọt của giáo dục nhiều năm nay, làm nhức nhối xã hội. Nhiêu người tham gia xê -mi-na đề nghị thay thế kiểu thi cử nặng nề, hình thức, căng thẳng, tốn kém mà lại không thực chất, rất nhiều tiêu cực hiện nay bằng một hệ thống đánh giá trong suốt quá trình học, vừa nhẹ nhàng dân chủ, vừa toàn diện và hiệu quả hơn nhiều, như nhiều nước trên thế giới đã làm từ rất lâu.
Thay thế thi cử bằng hệ thống đánh giá sẽ tác động trực tiếp làm chuyển động một số khâu rất quan trọng khác: khâu người thầy và khâu phương pháp dạy và học. Người thầy sẽ là người theo tài, dìu dắt, thường xuyên đánh giá người học trong suốt con đường dài người học tự mình đi tìm tri thức, tự hoàn thiện trí tuệ và nhân cách. Đây sẽ có thể không chỉ là một cách làm cụ thể mà là thể hiện cụ thể một sự thay đổi cơ bản về quan niệm giáo dục, tạo nên một môi trường giáo dục mới, trong sáng, thật sự lành mạnh, tốt đẹp.
Xoá bỏ được thi cử nặng nề cũng sẽ là một điều kiện quyết định để xoá bỏ nạn dạy thêm học thêm phản giáo dục vô cùng tệ hại kéo dài nhiều năm nay.
Một việc cấp bách khác đối với bậc phố thông là chỉnh đốn việc biên soạn, xuất bản và sử dụng sách giáo khoa.
Đối với bậc Đại học, ngoài vấn đề thi cử và đánh giá, còn có một số việc cần và có thể chấn chỉnh ngay:
- Chấn chỉnh việc đào tạo thạc sĩ, tiến sĩ;
- Chấn chỉnh công tác chức danh giáo sư, phó giáo sư, xoá bỏ tình trạng giảng viên Đại học dạy quá nhiều giờ; Cải tổ việc đào tạo giáo viên;
- Tập trung xây dựng một hoặc hai Đại học thật hiện đại theo hướng tiên tiến đã nêu trên, sánh được với che Đại học hàng đầu trong khu vực.
Xê -mi-na độc lập và tự nguyện về cải cách giáo dục là tiếng nói tâm huyết của một số trí thức đối với một lĩnh vực có ý nghĩa sống còn của sự phát triển đất nước. Những tiếng nói chân thành và đầy trách nhiệm như vậy cần được lắng nghe và nghiên cứu nghiêm túc, để đi đến cùng nhau xây dựng lại một nền giáo dục tiên tiến và lành mạnh, tương xứng với dân tộc trong thời đại mới. Số lượt đọc:
13783
-
Cập nhật lần cuối:
21/11/2005 05:27:26 PM |  |
Thông tin liên quan: Gánh nặng trên vai tân Bộ trưởng Bộ GD-ĐT07/07/2010 05:13' PM Chưa bao giờ ngành giáo dục (GD) lại ngổn ngang trăm mối đến thế. Hàng loạt vấn đề của giáo dục chưa có câu trả lời thấu đáo: triết lý, quản lý, tài chính, chương trình - sách giáo khoa, phương pháp giảng dạy, công bằng về cơ hội học tập, tham nhũng… Với tân Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Phạm Vũ Luận - đứng trước một gánh nặng của “nhiều đời bộ trưởng để lại” (?) - ông sẽ chọn khâu nào làm điểm đột phá, để tạo một bước chuyển mới cho nền giáo dục Việt Nam? Lợi nhuận rất “mờ”!03/07/2010 08:38' AM Ngày nay, loại hình đại học quá đa dạng và cũng thường có sự tách rời cùng với sự đan xen nhất định giữa: Người cung cấp tài chính - Người cung cấp hay vận hành dịch vụ - và Người hưởng thụ dịch vụ. Trong bối cảnh đó, hệ thống đại học của nhiều nước không gọi “công”, “tư” theo quyền sở hữu nữa mà gọi theo người vận hành và việc phân biệt giữa “vì lợi nhuận” và “không vì lợi nhuận” còn quan trọng hơn là phân biệt giữa “công” và “tư”. Một số vấn đề về quản lý và những thách thức trong nền giáo dục Việt Nam*01/07/2010 02:07' PM Với tư cách là người hoạt động trong giáo dục đại học, cũng như với tư cách là phụ huynh học sinh, tôi xin nêu vài suy nghĩ của mình về vấn đề quản lý giáo dục, quản trị đại học và những thách thức đối với giáo dục Việt Nam. Trong phần đầu về quản trị, tôi sẽ lấy ví dụ nhiều hơn trong giáo dục đại học, là lãnh vực mà tôi có nhiều trải nghiệm thực tế. Trong phần hai, về minh bạch tài chánh, tôi sẽ nói về nền giáo dục một cách rộng rãi hơn, với quan điểm vừa của người trong ngành vừa là phụ huynh học sinh, thành phần của công chúng sử dụng dịch vụ giáo dục từ các nhà trường. Thành tích giáo dục29/06/2010 04:58' PM Những tranh luận sôi nổi về đường sắt cao tốc trong nghị trường và ngoài xã hội đã phần nào làm lu mờ đi những sự kiện và vấn đề mà có lẽ còn quan trọng hơn vấn đề đường sắt cao tốc gấp nhiều lần: Vấn đề giáo dục. Những tù nhân của lợi ích trước mắt23/06/2010 03:13' PM Triều Nguyễn nổi tiếng với việc cấm đạo. Người ta cắt nghĩa đó là tại Nho học đã thấm quá sâu, khiến vua chúa sinh ra bảo thủ. Nhưng một người tôi quen bảo có gì đâu, tại các bà phi tần cả. Vua mà đi lễ nhà thờ thì phải theo chế độ một vợ một chồng, và tam cung lục viện không biết chừng giải tán hết (?!). Nên các bà vừa nghe phong phanh đã không thích đạo và bảo nhau nằn nì xin vua cấm đạo bằng được. Không biết cách giải thích này có đúng không, nhưng nghe không phải không có lý. Giáo dục nhận thức, đạo đức và cảm xúc19/06/2010 12:09' PM Giáo dục tổng quát - được hiểu một cách đúng đắn - bao gồm giáo dục nhận thức, đạo đức và cảm xúc. Và nếu giáo dục tổng quát được coi như một thứ nằm ngoài phạm vi của luân lý, thì nền giáo dục đó sẽ tạo ra những kẻ ngụy biện, chứ không phải những người biện chứng, biết dùng kỹ năng nhận thức để nâng cao đạo đức theo một cách có sự kiểm soát của cảm xúc. Ông giáo ở Hà Tây và giấc mơ học thật, dạy thật17/06/2010 03:13' PM Việc ông giáo tố giác trường thi bát nháo ở Hà Tây đang ầm ĩ dư luận. Trọng ông có lòng dũng, song lo cho ông buột miệng nói thật mà có khi mất bạn, được thù. Noi theo ông, trò cũng như thầy nhiều nơi như chợt tỉnh giấc bàng quan; họ tập phẫn nộ với thói giả tạo, tập bi ai với hư danh đang nham nhở che đậy những khuyết tật trầm trọng của nền dạy học nước nhà. Liêm chính trong học thuật17/06/2010 02:35' PM Gần đây, hiện tượng “đạo văn” và “tham nhũng học thuật” đã nổi lên như một vấn nạn nghiêm trọng, tạo ra một hình ảnh rất không đẹp về nền giáo dục của Việt Nam. Albert Einstein bàn về giáo dục13/07/2010 01:29' PM Trong thế giới đang biến đổi quá nhanh ngày nay, bên cạnh nhiều vấn đề đòi hỏi cách tiếp cận mới, nhiều giá trị cần được nhìn nhận lại, dường như vẫn có những điều trường tồn với thời gian. Lãnh đạo nền đại học: Tự huyễn hoặc, di hại nhiều năm12/06/2010 07:02' AM Trò chuyện cùng GS Đào Trọng Thi, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh thiếu niên và Nhi đồng, về kết quả giám sát việc quản lý giáo dục đại học. Suy nghĩ tốt: Ít trả giá và hạnh phúc hơn08/06/2010 09:23' AM Hơn 30 năm theo đuổi nghiên cứu và giảng dạy phương pháp luận sáng tạo và đổi mới (PPLST&ĐM), TS khoa học Phan Dũng (*) xuất hiện đều đặn trên các tạp chí chuyên ngành của thế giới như một nhà khoa học hàng đầu, được mời giảng dạy tại các nước và tham dự nhiều hội thảo quốc tế… nhưng ông lại khá đơn độc ngay trên đất nước mình. Giáo dục phải biết lường trước được những vấn đề của thời đại28/05/2010 10:14' AM Một ông già tinh anh, tràn đầy nhiệt huyết và say sưa khi nói về trẻ em, về giáo dục. Đó là những ấn tượng đầu tiên dễ dàng nhận thấy ở giáo sư, nhà tâm lý học Hồ Ngọc Đại. Suốt hơn nửa thế kỷ qua, không ít người coi ông là kiêu căng, gàn dở, vì ở đâu, lúc nào, ông lúc nào cũng nói về mỗi chuyện giáo dục với ý nguyện làm sao thay đổi được những tư tưởng lạc hậu việc dạy và học của trẻ em mà ông tóm gọn trong hai từ: Cách và Cái. Nền giáo dục khai phóng là gì?08/05/2010 10:30' AM Liệu một nền giáo dục các môn học khai phóng chẳng phải là một thứ xa xỉ hiếm có trong thế giới ngày nay sao? Các sinh viên đại học của chúng ta nên nghiên cứu vật lý, toán và những khoa học khác thay vì triết học văn chương và âm nhạc. Chúng ta cần những người trẻ tuổi được đào tạo về các môn khoa học chứ không phải những con người có thể trò chuyện hấp dẫn về “văn hóa”. Ngày nay phải chăng bất kỳ ai cũng có thể biện hộ cho giá trị của một nền giáo dục khai phóng? Chân phanh và chân ga11/03/2010 02:46' PM Một xứ bỏ ra hàng tỷ đô la để bảo vệ thương hiệu. Xứ khác trong nháy mắt với vài chục triệu đô có thể hô biến một truyền thống? Triết lý giáo dục trong những cuốn sách kinh điển11/03/2010 07:20' AM Nền giáo dục Việt Nam nơi đào tạo ra rất nhiều đứa trẻ được nuông chiều nhưng không thực sự được tôn trọng, tự tin vì rất nhiều thứ khác ngoài nền tảng kiến thức và bản lĩnh cá nhân, chắc chắn cần có các thay đổi. Lời gợi ý đúng đắn rất có thể sẽ đến từ những cuốn sách như thế này. Người mù và người sáng22/07/2010 10:43' AM Lẽ nào phương pháp giáo dục “cổ điển” thầy nói trò nghe, thiếu thực tế, thiếu cơ hội thực tập, thiếu sự trao đổi, lắng nghe đã không chừa bất cứ ai, không có một ngoại lệ nào, kể cả những vấn đề rất đặc thù như sự di chuyển an toàn của người mù! Trong môi trường giáo dục, nếu không lấy học sinh làm trung tâm, không mang tính nhân bản ngay cả đối với học sinh mù, thì làm sao có thể giúp các em đủ bản lĩnh để ứng xử trong các tình huống cần thiết. Việc đổ lỗi cho học sinh khiếm thị hình như đơn giản, dễ làm hơn và không phải chịu trách nhiệm gì. Bảy điểm quan trọng Giáo Dục Trẻ trong gia đình03/06/2010 04:53' PM Hướng vào sự phát triển triển của trẻ, phụ huynh và trẻ nên thiết lập mối quan hệ như thế nào? Có giáo dục mà vẫn đáng ghét16/03/2010 11:25' AM Có những tài liệu in đã lâu, nhưng tính thời sự và đúng đắn của chúng vẫn còn thích hợp với ngày hôm nay. Nếu chúng ta đọc được, và đưa ra cho mọi người cùng đọc (thay vì giữ riêng làm tài liệu), thì đó là một cách tiết kiệm chất xám, của người đi trước, cho người đi sau... Văn hóa cảm ơn22/12/2009 03:28' PM Truyền thống mang đậm nét văn hóa và đặc điểm tâm lý của người phương Đông, văn hóa cảm ơn được người Việt chú trọng thể hiện bằng những hành động cụ thể. Trẻ em Việt Nam thành “người nước ngoài”?04/12/2009 05:10' PM Trang bị cho con em những kỹ năng để hội nhập với thế giới đang là mục tiêu của không ít phụ huynh. Thế nhưng có mấy phụ huynh quan tâm đến việc con có được học tiếng Việt, lịch sử, địa lý, đạo đức VN khi vào trường quốc tế? Những lời tâm huyết cho Giáo dục của Giáo sư Nguyễn Lân Dũng20/11/2009 08:50' PM Hơn 50 năm dạy học, từng có nhiều ý kiến tâm huyết với ngành giáo dục nước nhà, GS - TS Nguyễn Lân Dũng dành cho TT&VH Cuối tuần cuộc trò chuyện cởi mở tại nhà riêng dù ông đang trong thời gian tham dự Kỳ họp thứ 6 Quốc hội khóa XII... Những người “truyền lửa”18/11/2009 09:46' AM Từ bao đời nay và ở xã hội nào cũng vậy nhà giáo luôn là người chuyển tải tri thức của nhân loại đến các thế hệ trẻ thông qua công việc hàng ngày là dạy dỗ học trò. Nhờ đó, xã hội loài người tồn tại và không ngừng phát triển. Chính vị trí quan trọng của nghề dạy học trong xã hội đã tạo nên sứ mệnh thiêng liêng của người. Bài khác: Giáo sư không phải "giá trị quốc gia"01/01/1900 12:00' AM GS, PGS là 1 nhiệm vụ ở cơ sở ĐH cụ thể, chứ đâu phải "giá trị quốc gia" đến mức phải để Bộ trưởng GD-ĐT bổ nhiệm?". GS Hoàng Tụy thất vọng khi cầm trên tay bản quy định mới
về tiêu chuẩn, thủ tục bổ nhiệm GS, PGS ban hành ngày 31/12/2008.
Trao đổi với VietNamNet, ông cho rằng đây là "cải tiến nửa vời, có
nhiều điều không hợp lý, không hiệu quả". Nghĩ về việc học01/01/1900 12:00' AM Đầu năm 2006, một người Mỹ nói thẳng là thanh niên Việt Nam không có nhu cầu hiểu biết mà chỉ lo học lấy bằng để kiếm sống. Thoạt nghe tôi cũng bị sốc. Một xã hội mà lớp trẻ chỉ lo kiếm sống và không có nhu cầu hiểu biết thì xã hội đó phát triển làm sao được! Học chỉ cốt lấy điểm cao01/01/1900 12:00' AM Thách thức của giáo dục là thách thức của phát triển. Kinh nghiệm thành công trong mở cửa để phát triển của các nước đi trước đã khẳng định điều này. Việt nam là dân tộc có truyền thống hiếu học Ông thầy và thời đại19/11/2005 02:27' PM Một trong những nguyên tắc giáo dục đại học ở Singapore là người thầy phải luôn cập nhật và giúp SV nắm bắt những thông tin thời sự mới nhất của lĩnh vực tin mình phụ trách... Mười “Hiện đại hóa” của sinh viên đại học Trung Quốc06/11/2005 10:37' AM Dưới làn gió xuân cải cách “sản nghiệp hóa giáo dục”, hưởng ứng lời hiệu triệu vĩ đại “mở rộng chiêu sinh”, từ năm 1999 đến nay trường mở rộng chiêu sinh, thu được thành tích nổi bật, trở thành điển hình của các trường đại học, cao đẳng trong toàn thành phố, chuyển lỗ thành lãi, sản xuất có quy mô. Bây giờ, tôi có thể kiêu hãnh mà tuyên bố trường tôi đã dần dần thực hiện “mười cái hiện đại hóa”... Khủng hoảng giáo dục, đáng mừng hơn lo!30/10/2005 09:01' AM Khủng hoảng giáo dục ở nước ta là không thể phủ nhận, và đó là điều đáng lo của toàn xã hội, nhưng theo tôi sự khủng hoảng này là một dấu hiệu tích cực... Chúng ta muốn gì?18/10/2005 05:59' PM Đồng hành với sự thay đổi về vai trò của bằng cấp (chứ không phải sự thay đổi nhận thức về vai trò của học vấn) là hàng loạt vấn đề mới về giáo dục - đào tạo: Chương trình quá nặng nhưng lại bất cập so với nhu cầu thực tiễn cải cách và tính hiệu quả của cải cách, lạm thu và tận thu tới mức chi phí giáo dục trở thành một gánh nặng mà người nghèo khó kham, dạy thêm và học thêm tràn lan, thể lực và trí lực của học sinh suy giảm… |