Bài “Các em thật giỏi quá” để lại trong tôi một ấn tượng mạnh hơn bất cứ lời bình nào về nền giáo dục của nước Mỹ.
Người thầy giáo trong bài báo ấy chẳng khác một thiên thần. Ông đem lại cho lũ trẻ lòng công bằng, tình yêu thương, tinh thần đoàn kết giúp đỡ lẫn nhau, tư duy lý tính, ý nghĩa của cuộc đời … Với cách giáo dục như thế, sao mà lũ trẻ không có tình thương, sao mà chúng còn chịu sự ràng buộc và hạn chế của những điều này khoản nọ nào đấy ?
Tôi bỗng nhớ lại hồi học trung học, thầy giáo có tổ chức cho chúng tôi học tập tấm gương Lại Ninh.
Chuyện Lại Ninh như sau: Ngày 13 tháng 3 năm 1988, thiếu niên Lại Ninh 14 tuổi bỗng phát hiện thấy có đám cháy trong rừng, anh liền tức tốc chạy tới chỗ cháy và cầm lấy một cành cây hăng hái quên mình dập lửa. Tuy các đội viên đội chữa cháy từng khuyên mọi người chớ chạy đến gần đám lửa, nhưng vì không đành lòng nhìn thấy tài sản của Nhà nước bị thiệt hại, Lại Ninh vẫn tiếp tục dập lửa. Sau cùng đám cháy rừng bị dập tắt, hơn 3500 mẫu rừng được cứu thoát, trạm vệ tinh chuyển tiếp truyền hình trong rừng và nhà kho của công ty dầu lửa cũng bình yên vô sự. Sáng hôm 14, người ta tìm thấy xác Lại Ninh trong đống tro rừng. Tay phải anh vẫn còn nắm chặt cành cây, mặt hướng lên đồi, cặp kính cận thị văng đâu mất, tay trái bám lấy mặt đất, chân phải ở tư thế leo lên đồi. Lại Ninh đã vĩnh biệt chúng ta nhưng tinh thần của anh mãi mãi còn sống với chúng ta. Anh là tấm gương để chúng ta học tập noi theo! Anh mãi mãi là niềm kiêu hãnh của chúng ta!
Lại Ninh là một thiếu niên tốt và có tinh thần quý trọng của công rất cao. Thế nhưng tại sao chúng ta không dạy dỗ trẻ em cách phòng tránh khi có cháy rừng mà lại khuyến khích các em chạy tới đám cháy? Có “tài sản Nhà nước” nào quý hơn tính mạng con người chăng ? Những người thân của Lại Ninh sẽ phải chịu đựng nỗi đau như thế nào vì chuyện ấy ? Còn có cách giáo dục nào thiếu đạo đức hơn lối dạy trẻ em như thế không ? Nhất là ngày nay, trong khi một lũ quan tham ra sức chiếm đoạt “tài sản Nhà nước” thì ta vẫn tiếp tục dạy dỗ các em hy sinh thân mình để bảo vệ một loại tài sản nào đó, thử hỏi đạo trời ở đâu?
Tại nước Mỹ, khi xảy ra nguy hiểm, các thầy cô giáo bao giờ cũng khuyên răn học trò rời xa ngay nơi đó và hướng dẫn chúng rất tường tận cách tránh né. Họ hiểu rằng tính mạng giữ được thì lại có thể làm ra tài sản… Cách giáo dục của chúng ta thì có thể đưa bao nhiêu thanh thiếu niên ưu tú đi tới chỗ chết!
Thế nhưng trước đây tôi đâu có biết đạo lý ấy. Tôi từng mong muốn mình cũng được như Lại Ninh liều thân chữa cháy, dẫu có hy sinh trong đám lửa thì cũng không quản ngại. Cho tới năm học lớp 12, tôi được một thầy giáo trẻ dạy môn sử có lương tri bảo ban cho dần dần hiểu rõ thực chất của nhiều vấn đề, từ đó tôi bắt đầu suy nghĩ sâu sắc. Sau khi trở thành nhà báo, đi nhiều thấy nhiều, tôi dần dần hiểu ra rằng tính mạng con người, tình thương yêu, lòng khoan dung và niềm tin mới là thứ đáng quý nhất.
Kiểu giáo dục khuyên bảo lũ trẻ con ấu trĩ xông vào cứu cái gọi là “tài sản Nhà nước” ấy thật đáng trách, ngay cả loài cầm thú cũng chẳng làm thế. Tất cả mọi thứ vật chất đều có thể làm lại, riêng sinh mạng thì không thể.
Cách giáo dục ấy hủy hoại lũ trẻ từ nhỏ, xóa bỏ thiên tính của chúng, ươm trồng hạt giống tính nô lệ. Ngay từ ở nhà trẻ, có cô giáo đã quyết định thái độ đối xử với từng cháu tùy theo bố mẹ cháu chức vụ cao hay thấp, giàu hay nghèo; ngay từ tuổi ấy chúng đã dần dần học được cách lấy lòng cô giáo. “Nô tính” ấy thâm căn cố đế tới mức sau này có người leo lên địa vị lãnh đạo rồi mà vẫn còn giữ thói cũ, thậm chí còn nặng hơn. Thấy khách nước ngoài thì cung kính vâng vâng dạ dạ; thấy quần chúng bình thường thì nạt nộ ra oai … Thật là đáng buồn làm sao !
Chế độ giáo dục xóa bỏ lương tri, tính người, hủy hoại tình thương yêu, trau dồi nô tính và tính phục tùng, gạt người nghèo ra khỏi ghế nhà trường chẳng những chỉ đào sâu hố ngăn cách giàu nghèo mà còn hủy hoại tiền đồ của một dân tộc. Nếu không thấy rõ sự khác biệt giữa chúng ta với người Mỹ ngay từ cách giáo dục trẻ em, nếu không cải tổ nền giáo dục mà cứ phát triển theo kiểu giết gà lấy trứng như thế này thì chúng ta sẽ mãi mãi chẳng đuổi kịp người Mỹ và con cháu chúng ta sau này sẽ phải trả giá đau khổ cho cách tăng trưởng kinh tế này. Số lượt đọc:
6785
-
Cập nhật lần cuối:
06/04/2009 04:14:13 PM
|
8 |
Thật buồn Chuyện Lại Ninh thật sự là một chuyện phản giáo dục. Nó cũng giống như các sự kiện thật gần đây mà báo chí hô hào về sự dũng cảm của một số em học sinh liều mình cứu bạn trong cơn lũ, hay bị chìm đò, trong khi chẳng đưa ra một lời khuyến cáo nào về cách phản ứng thông minh hơn, như kêu gọi nguời lớn ứng cứu, hay gì đó...
Biết rằng đó là hành động thật cao cả, nhưng nếu như mà các học sinh này đưọc giáo dục về cách phòng chống khi gặp nạn, thì các em sẽ có cách ứng xử tốt hơn, thay vì là cứ bám vào tinh thần hi sinh anh dũng theo kiểu giáo dục 'nô tính' như Hàn Băng đã viết, thì thật buồn. Giải pháp nào cho giáo dục Khoảng cách lớn nhất chính là từ lời nói đến hành động, kể ra thì nghe buồn lòng nhưng cải cách làm sao, cho con em chúng ta ra nước ngoài học hỏi để rồi được mấy người nhiệt huyết trở về xây dựng quốc gia đâu, điều này cón đáng buồn hơn.
Hãy tự tay uốn nắn những mầm non của đất nước, tự do phát triển nhưng phải có định hướng. "Mười năm trồng cây nhưng trăm năm mới trồng được người" Phải thay đổi mục tiêu giáo dục như thay máu Bài viết thật giá trị cho những ai còn quan tâm đến giáo dục trẻ em và hình thành nhân cách con người. Tôi cũng là thầy giáo, cũng mang máng nghĩ như tác giả Hàn Băng, nhưng khi đọc bài viết này, tôi mới hiểu rõ hơn tại sao giáo dục của ta không tạo ra được một lớp người có tính cách, thông minh sáng tạo, dũng cảm và có bản ngã. Sự giáo dục đó chỉ phục vụ cho một số ít người gọi là "lãnh đạo".
Giáo viên ta không giỏi vì cũng là những HS như thế mà thành, nhưng không trách học được, họ ở trong một môi trường, một xã hội xưa nay thế cho nên họ thế là phải. Phải thay đổi lại nội dung và mục đích giáo dục nếu ai đó còn nói đến đất nước.
Phải thay đổi như thay máu thì may ra mới chữa được bệnh cho GD. Đáng sợ! Học sinh bây giờ học như 1 cái máy! Giáo dục bây giờ ko phải là đào tạo con người mà là đang hướng tới lập trình máy móc! Hãy nói tiếng yêu thương với trẻ thơ Cuộc sống ngày càng tất bật khiến cho nhiều cha mẹ dường như ít có thời gian quan tâm đến con cái.Nhiều bố mẹ đã phó mặc trách nhiệm của mình cho ô sin hay cho người làm thuê. Vì vậy, trong những đứa trẻ ít em có lối sống giàu tình cảm,sự có mặt của cha mẹ hay không cũng ảnh hưởng không nhiều tới một số đứa trẻ.Nhiêu em cảm thấy cuộc sống của mình tẻ nhạt và buồn buồn. Tuổi thơ của trẻ -cha mẹ hãy để cho chúng được phát triển một cách tự nhiên ,không nên quá đưa các em vào các khuôn khổ gò ép, từ đó khiên các em cảm thấy mình sống gò bó và xa với cuộc sống của mọi người .Hiện nay nhiều em phải thốt lên rằng: cuộc sống của em ngột ngạt qúa và hai tiếng "giá như "bố mẹ hãy quan tâm hơn ,hãy gần gũi các em hơn chút nữa thì hạnh phúc biết mấy.
Có bao giờ những người trong chúng ta nhìn lại để thấy mình đang sống công bằng với trẻ. Tại sao chúng ta thích cuộc sống tự do mà khồng để con em mình được tự do như chúng muốn. Sự tự do khiến cho các em không chỉ tự tin hơn trong cuộc sống mà khiến cho các em bước vào đời vững vàng hơn rất nhiều.Xã hội ngày càng phát triển song con người càng phải gắn bó với nhau hơn bên cạnh sự bộn bề của công việc. Cá nhân tôi cảm thấy bí thở đến ngột ngạt khi không có tự do,khi ngày ngày bị nhốt trong bốn bức tường, còn bạn thì sao? Có bao giờ bạn ngẫm và nghĩ đến những đứa trẻ đang ngày ngày sống như trong "tù"vì bố mẹ chúng có mấy ai dừng lại hỏi thăm chúng... Giáo dục là cội nguồn của phát triển nhưng... Chúng ta đang trong quá trình đi lên xã hội chủ nghĩa, bỏ qua giai đoạn phát triển chủ nghĩa tư bản. Chúng ta mong muốn đi lên một xã hội tốt hơn, văn minh hơn. Nhưng trong khi đó, nền giáo dục nước ta hiện nay như là bị trì trệ, lệch hướng về đào tạo con người rồi.
Bao nhiêu vấn đề phát sinh là hệ quả của nó, trẻ mất tuổi thơ vì học kiến thức qua nhiều một cách nhồi nhét, chạy trường, chạy điểm, thành tích... thử hỏi: trẻ em là mầm non của đất nước, sau này là những người chủ tương lai sẽ chèo lái con thuyền đất nước đi lên XHCN, nhưng lại không được giáo dục một cách toàn diện, phát huy chân-thiện-mỹ đầy đủ thì đất nước sẽ ra sao, dân tộc sẽ ra sao? Thay đổi Đây là thực trạng ở khắp mọi nơi, nhiều đứa trẻ con nói chuyện còn khôn hơn cả anh chị.
Có quá nhiều người chỉ suy nghĩ cho riêng mình, cho con mình, cho gia đình mình mà quên mất là mình đã dạy con để giữ của, để không bị thiệt thân.Đi đâu trẻ con cũng chỉ biết chăm chăm sao cho người khác không lấy mất thứ gì của mình, mất đi cái hồn nhiên. Tính cách của con người được tạo nên từ môi trường xung quanh đi sâu tâm thức khó thay đổi.
Làm sao để người Việt nhận thấy và thay đổi được, 1 bài toán khó, 1 người không thể làm nổi điều gì nếu không có mọi người. (Hãy gõ tiếng Việt có dấu bằng chế độ gõ tiếng Việt dưới đây (hoặc trình tiếng Việt Unikey, Vietkey của máy bạn) để ý kiến của bạn sớm được đăng ) |  |
Thông tin liên quan: Nền giáo dục khai phóng là gì?08/05/2010 10:30' AM Liệu một nền giáo dục các môn học khai phóng chẳng phải là một thứ xa xỉ hiếm có trong thế giới ngày nay sao? Các sinh viên đại học của chúng ta nên nghiên cứu vật lý, toán và những khoa học khác thay vì triết học văn chương và âm nhạc. Chúng ta cần những người trẻ tuổi được đào tạo về các môn khoa học chứ không phải những con người có thể trò chuyện hấp dẫn về “văn hóa”. Ngày nay phải chăng bất kỳ ai cũng có thể biện hộ cho giá trị của một nền giáo dục khai phóng? Xuân 10 tuổi và xuân 79 tuổi26/02/2010 11:00' AM Ngày xuân vui vẻ, mong bạn thêm vui vì được đọc hai bài văn, một bài của một ông già bẩy mươi chín tuổi nhưng vẫn hy vọng "có thể trở thành một nhà văn", và một bài của bạn tôi, em Hoàng Mai Thi, 10 tuổi tính cả tuổi mụ. Phương án 0 tuổi09/12/2009 10:17' AM Ít ai biết rằng nếu mỗi ngày chỉ dành từ ba - bốn tiếng, bạn có thể giúp trẻ nhận biết được 2000 mặt chữ, và bước vào giai đoạn đọc hiểu mở rộng. Cũng không phải ai cũng biết rằng nếu mỗi ngày ta chỉ cần dành năm phút để dạy trẻ học ngoại ngữ thì trẻ có thể sử dụng tốt đến hàng chục ngoại ngữ khác nhau. Nhiều người lại không tin chuyện một tuổi, trẻ không những đã biết đi mà còn có thể trượt băng nghệ thuật, hay thậm chí biết bơi trước một tuổi. Trẻ thành thị có vô cảm với láng giềng?27/06/2009 11:31' PM Bài viết của hai chuyên gia giáo dục và tâm lý học dưới đây có thể sẽ gây ra những phản ứng đa chiều trong dư luận. Dù ở cực nào, đồng tình hay phản đối thì cũng cho thấy vấn đề rất đáng quan tâm. Chúng tôi mong nhận được những ý kiến tranh luận để có thể tiệm cận được gần nhất với vấn đề mà gần đây không ít nhà văn hoá, xã hội học đã báo động: trẻ em ở thành thị có đời sống tình cảm nghèo hơn trẻ ở nông thôn Các em giỏi quá !02/04/2009 04:23' PM Thầy giáo bắt đầu giờ học văn bằng Chuyện Cô bé Lọ lem. Trước tiên thầy gọi một học sinh lên kể chuyện Cô bé Lọ lem. Em học sinh kể xong, thầy cảm ơn rồi bắt đầu hỏi Con người và vai trò của giáo dục24/03/2009 11:06' AM Điều hết sức quan trọng mà thầy cần rèn cho trò tại trường là phương pháp tiếp cận thông tin, quan sát và nhận dạng vấn đề, hình thành nhận thức mới đúng đắn và ngang bằng với trình độ chung của học sinh cùng bậc ít nhất là của các nước tiên tiến trong khu vực. Dạy sai có thể khiến cả một dân tộc sai lầm24/02/2009 10:42' PM “Hiện nay từ đào tạo mẫu giáo đến đào tạo tiến sĩ phương pháp dạy đều giống nhau. Cách làm này sẽ thủ tiêu sức sống cá nhân. Cứ học dồn, cứ nghĩ rằng làm trước là xong mà không thấy chất lượng cuộc sống của mỗi giai đoạn một khác... Bản thân tôi cả một đời dạy học. Với tôi, “trẻ em là cứu tinh của dân tộc”. Giáo sư Hồ Ngọc Đại trăn trở. Việt Nam đang đi theo triết lý giáo dục nào?22/09/2008 08:25' PM Soi thực tiễn Việt Nam vào triết lý giáo dục của thế giới, chúng ta hình như đang đi ngược chiều với mọi triết lý giáo dục hiện đại. Không thể nấn ná, đã đến lúc phải chấn hưng (hay làm lại) nền giáo dục Việt Nam. Cải cách từ triết lý đến phương pháp09/09/2008 03:25' PM Các nhà tài trợ trong Hội nghị vào tháng 6/2007 đã chỉ ra rằng sự chậm trễ trong cải cách giáo dục và đào tạo là một trong những trở ngại chính trong quá trình hội nhập của nước ta sau khi bước qua ngưỡng cửa WTO... Triết lý giáo dục bình đẳng, vì con người26/02/2008 09:04' AM Với nguồn kinh phí hiện nay, nếu biết chắt chiu chi tiêu theo kiểu "con nhà nghèo" thì VN hoàn toàn có thể miễn học phí đối với các cấp học phổ cập và giảm dần tiến đến bỏ học phí ở các cấp THPT và ĐH để xây dựng một nền giáo dục bình đẳng, vì con người. Đồng thời, cần có sự điều chỉnh chương trình để hướng tới đào tạo những HS có năng lực đọc hiểu, khả năng tư duy toán học, khả năng hiểu biết và vận dụng kiến thức khoa học, và năng lực xử lý tình huống chứ không chỉ biết học thuộc lòng... Tại sao bố mẹ cho trẻ bỏ học?15/12/2007 09:35' AM Giả sử tôi cũng đang sống ở Quảng Ngãi, Phú Yên… hay một tỉnh nghèo nào đó, và gia đình cũng nghèo nghèo tội tội, sau đây là lý lẽ khiến tôi cho con nghỉ học. Trăm tội cũng do học trò?04/08/2006 06:56' PM Nếu những bài làm kém chỉ ở con số vài trăm, thậm chí vài ngàn, vẫn có thể xem là cá biệt trong tổng số hàng triệu thí sinh. Đằng này, loại bài ấy chiếm tỷ lệ nhiều chục phần trăm, tùy từng môn học, thì rõ ràng không chỉ do học sinh mà đang có những thiếu sót quan trọng trong khâu truyền thụ, dạy dỗ... Trăm năm… nghìn năm…04/07/2006 09:21' PM “ Cho tôi một điểm tựa, tôi sẽ bẩy được cả trái đất”. Thời Khai sáng, một nhà bác học tuyên bố “ Cho tôi giáo dục, tôi sẽ bẩy được cả trái đất”. Không nhại ai hết, từng có một nhà bác học thời đương đại đã nói “ Cho tôi học sinh lớp một của cả nước, tôi sẽ dạy lại cách tư duy cho cả một dân tộc”... Người mù và người sáng22/07/2010 10:43' AM Lẽ nào phương pháp giáo dục “cổ điển” thầy nói trò nghe, thiếu thực tế, thiếu cơ hội thực tập, thiếu sự trao đổi, lắng nghe đã không chừa bất cứ ai, không có một ngoại lệ nào, kể cả những vấn đề rất đặc thù như sự di chuyển an toàn của người mù! Trong môi trường giáo dục, nếu không lấy học sinh làm trung tâm, không mang tính nhân bản ngay cả đối với học sinh mù, thì làm sao có thể giúp các em đủ bản lĩnh để ứng xử trong các tình huống cần thiết. Việc đổ lỗi cho học sinh khiếm thị hình như đơn giản, dễ làm hơn và không phải chịu trách nhiệm gì. Bảy điểm quan trọng Giáo Dục Trẻ trong gia đình03/06/2010 04:53' PM Hướng vào sự phát triển triển của trẻ, phụ huynh và trẻ nên thiết lập mối quan hệ như thế nào? Có giáo dục mà vẫn đáng ghét16/03/2010 11:25' AM Có những tài liệu in đã lâu, nhưng tính thời sự và đúng đắn của chúng vẫn còn thích hợp với ngày hôm nay. Nếu chúng ta đọc được, và đưa ra cho mọi người cùng đọc (thay vì giữ riêng làm tài liệu), thì đó là một cách tiết kiệm chất xám, của người đi trước, cho người đi sau... Văn hóa cảm ơn22/12/2009 03:28' PM Truyền thống mang đậm nét văn hóa và đặc điểm tâm lý của người phương Đông, văn hóa cảm ơn được người Việt chú trọng thể hiện bằng những hành động cụ thể. Trẻ em Việt Nam thành “người nước ngoài”?04/12/2009 05:10' PM Trang bị cho con em những kỹ năng để hội nhập với thế giới đang là mục tiêu của không ít phụ huynh. Thế nhưng có mấy phụ huynh quan tâm đến việc con có được học tiếng Việt, lịch sử, địa lý, đạo đức VN khi vào trường quốc tế? Những lời tâm huyết cho Giáo dục của Giáo sư Nguyễn Lân Dũng20/11/2009 08:50' PM Hơn 50 năm dạy học, từng có nhiều ý kiến tâm huyết với ngành giáo dục nước nhà, GS - TS Nguyễn Lân Dũng dành cho TT&VH Cuối tuần cuộc trò chuyện cởi mở tại nhà riêng dù ông đang trong thời gian tham dự Kỳ họp thứ 6 Quốc hội khóa XII... Những người “truyền lửa”18/11/2009 09:46' AM Từ bao đời nay và ở xã hội nào cũng vậy nhà giáo luôn là người chuyển tải tri thức của nhân loại đến các thế hệ trẻ thông qua công việc hàng ngày là dạy dỗ học trò. Nhờ đó, xã hội loài người tồn tại và không ngừng phát triển. Chính vị trí quan trọng của nghề dạy học trong xã hội đã tạo nên sứ mệnh thiêng liêng của người. Bài khác: Các em giỏi quá !02/04/2009 04:23' PM Thầy giáo bắt đầu giờ học văn bằng Chuyện Cô bé Lọ lem. Trước tiên thầy gọi một học sinh lên kể chuyện Cô bé Lọ lem. Em học sinh kể xong, thầy cảm ơn rồi bắt đầu hỏi Con người và vai trò của giáo dục24/03/2009 11:06' AM Điều hết sức quan trọng mà thầy cần rèn cho trò tại trường là phương pháp tiếp cận thông tin, quan sát và nhận dạng vấn đề, hình thành nhận thức mới đúng đắn và ngang bằng với trình độ chung của học sinh cùng bậc ít nhất là của các nước tiên tiến trong khu vực. Suy nghĩ về chiến lược phát triển giáo dục Việt Nam17/03/2009 02:31' PM Nội dung dự thảo chiến lược giáo dục từ 2009 đến năm 2020 vừa được Bộ Giáo dục và Đào tạo đưa ra lấy ý kiến của các nhà nghiên cứu giáo dục, các giáo sư, tiến sĩ, các nhà quản lý của ngành giáo dục. Qua phản ánh của các phương tiện truyền thông, phần lớn ý kiến đóng góp đều không đánh giá cao bản dự thảo. Hệ thống giáo dục quốc dân11/03/2009 10:36' AM Hệ thống giáo dục quốc dân hiện đại là một sản phẩm tự nhiên của Cuộc sống hiện đại, với cốt lõi vật chất là nền sản xuất vật chất. Nền sản xuất hiện đại là nguyên nhân vật chất tạo ra sự phân hoá các lứa tuổi của Trẻ em hiện đại, là căn cứ đáng tin cậy nhất để thiết kế các bậc học. Các bậc học chẳng qua là sự phân đoạn toàn bộ tiến trình phát triển tự nhiên (song song với sự trưởng thành tự nhiên) của Trẻ em hiện đại. Dạy sai có thể khiến cả một dân tộc sai lầm24/02/2009 10:42' PM “Hiện nay từ đào tạo mẫu giáo đến đào tạo tiến sĩ phương pháp dạy đều giống nhau. Cách làm này sẽ thủ tiêu sức sống cá nhân. Cứ học dồn, cứ nghĩ rằng làm trước là xong mà không thấy chất lượng cuộc sống của mỗi giai đoạn một khác... Bản thân tôi cả một đời dạy học. Với tôi, “trẻ em là cứu tinh của dân tộc”. Giáo sư Hồ Ngọc Đại trăn trở. Chuẩn trẻ 5 tuổi "cứu nguy" cho Chiến lược giáo dục?16/02/2009 10:36' AM Chiến lược giáo dục 2009 - 2020 đang trong quá trình “sinh tử” nóng bỏng, dư luận "bỗng nhiên” được thư giãn bởi bộ chuẩn phát triển trẻ 5 tuổi. Có vẻ như câu chuyện “bé tí” đã át câu chuyện “to đùng” dù quanh 2 câu chuyện này, đều có nhiều đáng suy nghĩ. Ta là sản phẩm của chính mình24/01/2009 10:13' PM Định nghĩa lại sự học luôn là khởi nguồn cho mọi cuộc cách mạng về giáo dục. Do đó, điều quan trọng nhất hiện nay là nỗ lực tạo nhận thức cho người học để mỗi người hiểu rằng, họ mới chính là "ông chủ" của quá trình giáo dục, là "nhà quản trị" sự học của bản thân, với tâm thế: "Ta là sản phẩm của chính mình!". |