 | Thông tin liên quan: Tâm tình với trí thức người Việt Nam ở nước ngoài27/07/2010 08:47' AM Bản chất của cuộc đời nằm trong nhiều cặp phạm trù triết học mà buộc mỗi con người sinh ra và lớn lên ở bất cứ nơi đâu trên trái đất này cần phải hiểu để thành đạt. Song có những cặp phạm trù mà đã là con người thì cần phải quan tâm, đặc biệt con người đã trưởng thành và có chút thành đạt với đời. Vài ý nhỏ nhân đọc bài Thử tìm hiểu tầng lớp trí thức Việt Nam06/07/2010 11:16' AM Khái niệm Chân - Thiện - Mỹ ra đời chính là để xác định một cách tổng quát nhất phẩm cách của trí thức. Trí thức chỉ tôn thờ (và dám hy sinh để bảo vệ) sự thật, cái thiện và cái đẹp. Đã là trí thức, không thể nín nhịn khi sự thật bị che dấu, cái giả dối lộng hành; cái thiện bị cái ác lấn lướt, cái đẹp chìm lấp trong cái xấu. Bàn thêm về bài "Thử tìm hiểu tầng lớp trí thức của Việt Nam" của GS - TS Chu Hảo26/06/2010 10:45' PM GS Chu Hảo có bài tham luận “ Thử tìm hiểu tầng lớp trí thức Việt Nam” tại 53 Nguyễn Du Hà nội vào ngày 11/6/2010. Đây là một bài có ý nghĩa rất quan trọng. Tất cả những gì Ông viết đều làm cho chúng ta suy ngẫm. Đặc biệt khi Ông bàn về phẩm tính của người trí thức Việt. Thử tìm hiểu tầng lớp trí thức Việt Nam21/06/2010 08:41' AM Ở nước ta hiện nay có một số khá đông người được xã hội, hoặc tự mình, coi là trí thức. Nhưng “thế nào là một trí thức?” thì hình như chưa bao giờ được cắt nghĩa một cách rõ ràng. Có thể đã có nhiều cá nhân trí thức, nhưng những con người đơn lẻ ấy đã quy tụ lại (chủ yếu là thông qua diễn đàn, dư luận) thành một giai tầng của xã hội như là tầng lớp trí thức chưa? Đặc điểm, tính cách của trí thức Việt Nam là gì? Vai trò và trách nhiệm của trí thức trước vận mệnh của dân tộc ta trong thời đại mới - thời đại kinh tế tri thức, thời đại hội nhập toàn cầu, là như thế nào? Trí thức khoa học - Vốn và Hàng hóa quý hiếm trong thị trường kinh tế tri thức03/06/2010 01:27' PM Trong bài viết này, tác giả đã đưa ra những luận chứng để khẳng định trí thức khoa học là nguồn vốn và hàng hoá đặc biệt quý hiếm trong thị trường kinh tế tri thức. Theo tác giả, Việt Nam đi vào kinh tế tri thức là một tất yếu khách quan và để làm được điều đó, rất cần có một đội ngũ trí thức có trình độ cao, có năng lực sáng tạo và cống hiến vì sự phát triển của đất nước. Trí thức Việt và hàng nghìn năm lề thói làng xã02/06/2010 04:39' PM Nhà phê bình mĩ thuật Phan Cẩm Thượng là người ít nói. Ông ưa ngồi lặng lẽ trầm tư, ưa “lánh mình” về những nơi chốn thâm nghiêm, yên tĩnh như những cổ tự, đình miếu...nơi ông đã có nhiều năm gắn bó, nghiên cứu, khảo sát các di sản văn hoá cổ. Tư chất của người làm nghiên cứu văn hoá khiến nhiều tác phẩm của ông đi ra ngoài phạm vi nghiên cứu chuyên biệt về mĩ thuật cổ. Trí thức salon?07/04/2010 09:55' AM Ngày hôm nay, tôi thấy ở ta, lại có một loại thành phần mới, mang tên mới là trí thức salon. Họ salon ở kiểu gì? Kiểu mới nhìn qua thì hiện đại. Họ bằng cấp đầy mình, và kinh ngạc thay đều là bằng thật. Rồi sao nữa? Rồi họ dùng bằng cấp này làm cơ sở để… lấy thêm bằng cấp kia. Dân chủ, đồng thuận, đoàn kết doanh nhân và trí thức06/04/2010 11:28' AM Làm thế nào để phát huy dân chủ, đoàn kết, đồng thuận xã hội đối với đội ngũ doanh nhân, làm thế nào sử dụng tốt đội ngũ doanh nhân để giải phóng khả năng phát triển và sáng tạo của họ, và trọng dụng doanh nhân như thế nào là hợp lý để phát huy sức mạnh của doanh nhân? Nói về trí thức, tại sao cứ phải thêm “đích thực”?28/08/2009 05:38' AM Thói háo danh đang phát triển tới mức kệch cỡm trong trí thức. Mà đây là lớp trí thức mới, vì nước ta đã nước XHCN từ nhiều thập kỷ nay. Dẫu vậy, trong bài tác giả vẫn dẫn ra những sự kiện xảy ra từ thời phong kiến. Điều này có lý, vì từ lâu trí thức ta đã bị nhận xét là có dáng dấp một ông quan văn – nghĩa là háo danh và “phò chính thống”. Vậy môi trường nào đã tạo ra và nuôi dưỡng cái dáng dấp quan văn này của của giới trí thức mới? Trí thức: bộ phận độc lập về trí tuệ của xã hội15/08/2009 06:47' AM Từ “trí thức” trong các thứ tiếng khác được coi là vay mượn từ tiếng Nga. Tôi muốn gọi trí thức là bộ phận độc lập về trí tuệ của xã hội. Đây không đơn giản là học vấn và những người có học làm việc trong lĩnh vực lao động trí óc. Sự độc lập trí tuệ là đặc điểm tối quan trọng của trí thức. Độc lập với các quyền lợi đảng phái, tầng lớp, giai cấp, nghề nghiệp, thương mại và thậm chí đơn giản là công danh. Chế độ xã hội với trí thức03/07/2009 02:11' PM Mỗi chế độ xã hội đều có tầng lớp lao động trí óc của mình với tiêu chuẩn và tên gọi riêng. Nói một cách danh chính và chặt chẽ, trí thức đúng nghĩa chỉ xuất hiện trong những xã hội đã có dân chủ, tự do; nhất là tự do báo chí. Cách mạng tư sản Pháp thành công năm 1789, nhưng hơn một thế kỷ sau mới ra đời từ trí thức; chính là vì phải đợi cho tự do, dân chủ phát triển đạt yêu cầu. Nhưng ở thế kỷ XX, nhiều nước châu Á tuy rất nặng căn phong kiến mà chỉ cần vài thập niên đã có đủ dân chủ, tự do để trí thức “đúng nghĩa” xuất hiện. Thế ký XXI hẳn phải nhanh hơn nữa. Trí thức nửa mùa11/05/2009 09:53' AM Ở nước Nga, trong thế kỷ XX đã hình thành một tầng lớp xã hội, được coi là trí thức, nhưng trên thực tế lại không phải là như thế. Chính các đại diện của tầng lớp này, chứ không phải giới trí thức, đã đóng vai trò chủ yếu trong những cuộc cải cách đầy tai họa hồi những năm 80 và những năm 90 của thế kỷ vừa qua. Đấy là tầng lớp trí thức nửa mùa. Báo chí - nhà báo và sự hình thành tầng lớp trí thức hiện đại đầu thế kỷ XX09/05/2009 09:07' AM Khái niệm trí thức hiện đại ở đây được hiểu trong sự đối nghĩa với trí thức - kẻ sĩ (sẽ được giới thuyết cụ thể trong phần tiếp theo của bài viết) trong xã hội Việt Nam truyền thống. Sự hiện diện của tầng lớp trí thức hiện đại, trên thực tế, mới chỉ xuất hiện ở giai đoạn cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX. Bài viết này sẽ tập trung làm sáng tỏ vai trò của báo chí - một thiết chế văn hóa có nguồn gốc phương Tây - đã đóng vai trò như một dung môi, một tiền đề vật chất cho sự xuất hiện của tầng lớp trí thức hiện đại như thế nào. Hành xử của trí thức dưới chế độ cũ05/05/2009 09:36' AM Chế độ phong kiến (và trước nữa) mọc lên từ nền văn minh nông nghiệp, trải hàng chục ngàn năm, nay đã hết vai trò lịch sử khi loài người chuyển sang nền văn minh công nghiệp dành cho một chế độ mới. Do quá trình tàn lụi kéo dài hàng thế kỷ, chế độ cũ vẫn để lại những tàn dư, biến tướng, kể cả trá hình, nhất là ở phương Đông. Đó là nơi chế độ phong kiến tồn tại quá lâu, hơn nữa nó bị lật đổ không phải bằng sự lớn mạnh của giai cấp tư sản, do vậy sự xoá bỏ khó mà triệt để - nhất là xoá bỏ nền kinh tế tiểu nông: nơi sản sinh và nuôi dưỡng ý thức hệ phong kiến. Sĩ phu, trí thức nước nhà xưa và nay06/04/2009 08:29' AM Không ai nâng cao được vai trò của trí thức nếu giới trí thức của chúng ta không tự khẳng định được mình! Không ai san sẻ trách nhiệm với trí thức được; chỉ có trí thức mới thi hành được thiên chức của mình; vinh quang và cay đắng gắn liền với thiên chức ấy cũng chỉ dành riêng cho giới trí thức mà thôi! |
Trong thế giới toàn cầu hóa ngày nay (với cách mạng công nghệ thông tin và truyền thông, với sự phổ biến của Internet, với sự bành trướng sức mạnh của thông tin, của biểu tượng, với sự tiến nhanh đến nền kinh tế tri thức) thì vai trò và trách nhiệm của trí thức là rất lớn lao. Trên Vietnamnet đang có cuộc tranh luận về trí thức Việt Nam mạnh hay yếu. Bài này mong góp vài ý kiến về chủ đề này....
Khái niệm trí thức
Nói đến mạnh và yếu là vô tình đã gắn giá trị cho khái niệm. Mạnh là thế nào, yếu là ra sao? Dựa vào Hayek, đầu tiên tôi muốn làm rõ khái nhiệm trí thức là gì, và chỉ sau đó mới gán giá trị để có thể đánh giá. Trong tiểu luận “Trí thức và Chủ nghĩa xã hội” viết năm 1949 F. A. Hayek đã phân tích rất sâu sắc về vai trò to lớn của trí thức lên diễn tiến chính trị. Ông gọi trí thức là những người buôn bán đồ cũ chuyên nghiệp về tư tưởng, tức là những kẻ truyền đạt tư tưởng của những người khác (như tư tưởng của Plato, Khổng tử, Đức Phật, Chúa Jesus, Adam Smith, Karl Marx, Einstein, v.v). Họ có quyền lực to lớn. Ông cho rằng “họ nắm được quyền lực này bằng định hướng dư luận”. “Cái đối với người quan sát đương thời có vẻ như là cuộc đấu tranh của các lợi ích mâu thuẫn nhau, thực ra thường đã được quyết định trước từ lâu trong một cuộc đụng chạm của các tư tưởng được giới hạn ở các giới hẹp” của các trí thức.
Theo ông, các trí thức “không chỉ gồm các nhà báo, các nhà giáo, các mục sư, các giảng viên, những người làm quảng cáo, các nhà bình luận radio, các nhà văn hư cấu, những người vẽ tranh biếm họa, và các nghệ sĩ, tất cả những người có thể là các bậc thầy về kĩ thuật truyền đạt tư tưởng, nhưng thường là những kẻ nghiệp dư ở chừng mực liên quan đến thực chất cái mà họ truyền đạt”. Trí thức “cũng gồm nhiều nhà chuyên nghiệp và kĩ thuật, như các nhà khoa học và các bác sĩ, những người thông qua giao thiệp quen thuộc của họ với ấn phẩm mà trở thành những người mang các tư tưởng mới bên ngoài lĩnh vực riêng của họ và là những người, vì tri thức chuyên gia của họ về các chủ đề riêng của họ, được lắng nghe với sự kính trọng về hầu như mọi thứ khác.
Có ít thứ mà ngày nay người thường biết về các sự kiện, trừ thông qua trung gian của giai cấp này; và ngoài các lĩnh vực công tác đặc biệt của mình tất cả chúng ta về khía cạnh này hầu như đều là những người thường, để có thông tin và kiến thức của mình chúng ta phụ thuộc vào những người biến nó thành việc làm của họ để theo kịp dư luận. Chính các trí thức theo nghĩa này là những người quyết định quan điểm và dư luận nào đến với chúng ta, các sự thực nào là đủ quan trọng để được nói với chúng ta, và chúng được trình bày ở dạng nào và từ góc cạnh nào. Chúng ta sẽ có bao giờ biết được các kết quả công việc của chuyên gia và nhà tư tưởng ban đầu hay không, chủ yếu phụ thuộc vào quyết định của họ”.
Theo nghĩa rộng có thể coi tất cả những ai sống bằng nghề gắn với thông tin, tri thức, khoa học đều là trí thức. Các học giả, các nhà tư tưởng, các chuyên gia, các nghệ sĩ sáng tạo là một tập con của tập hợp các trí thức (có người chỉ coi những người này là trí thức, nhưng ngoài lĩnh vực của họ thì về các lĩnh vực khác họ cũng chỉ là những người thường nên việc chỉ coi những người này là trí thức sẽ hạn chế sức mạnh của khái niệm). Trí thức lại là một tập con của những người lao động trí óc (không lao động chân tay) và hai tập này có xu hướng trùng lên nhau (tức là số lao động trí óc không được coi là trí thức giảm đi). Tại các nước phát triển tỷ lệ của lao động chân tay liên tục giảm và chỉ còn là con số nhỏ.
Giá trị của trí thức
Cho đến đây chúng ta chưa gán bất cứ phán quyết giá trị (tốt-xấu, đúng-sai, hay-dở, v.v.) nào cho khái niệm trí thức. Có người thường gắn phán xét giá trị cao sang, tốt đẹp, ưu tú cho trí thức. Như thế e làm giảm giá trị mô tả của khái niệm, và không thật khách quan, vì thiếu chi những kẻ xấu, đớn hèn, không trung thực trong hàng ngũ những người được coi là trí thức, và có nhiều loại tư tưởng. Nếu gắn giá trị tốt đẹp cho trí thức thì thật khó phân tích các hiện tượng liên quan đến trí thức. Làm sao để cho họ có các đức tính tốt (và tốt là thế nào?) lại là vấn đề khác.
Theo cách hiểu trên ở các nước phát triển trí thức là giai cấp lớn nhất về số lượng và thực sự họ không chỉ có ảnh hưởng lớn đến diễn tiến chính trị mà thực ra họ là những người lãnh đạo xã hội, hơn thế nữa họ là những người thực sự tạo ra phần lớn nhất của cải xã hội. Đấy là sự thực. Và như thế trách nhiệm trên vai giai cấp trí thức là hết sức to lớn.
Trong thế giới hội nhập với sự phát triển của truyền thông và Internet, khi cơ hội cho việc phát biểu ý kiến là hết sức dễ dàng, thì người trí thức một mặt phải có lòng dũng cảm nói lên ý kiến của mình, đấu tranh vì những giá trị phổ quát của nhân loại như tự do, bình đẳng (thực ra là giảm bất bình đẳng) hạnh phúc, thịnh vượng, công bằng xã hội (thực ra là giảm bất công xã hội). Trí thức phải trung thực, độc lập, sáng tạo, tự chủ, góp sức mình cho sự nghiệp phát triển của đất nước, mặt khác phải có trách nhiệm và cân nhắc về những điều mình nói và mình viết vì chúng có thể có tác động sâu sắc đến xã hội.
Đấy là những đòi hỏi mang tính giá trị với trí thức. Trong số đó tính trung thực có lẽ là quan trọng nhất. Các đặc tính (đáng mong mỏi) mang tính giá trị ấy không phải là cái vốn có như vậy mà phải xây dựng, hình thành và chúng chịu ảnh hưởng của nhiều nhân tố chính trị và kinh tế-xã hội, nhất là các chính sách.
Trí thức Việt Nam
Vậy trí thức Việt Nam thế nào? Trong chế độ chuyên chế với nền kinh tế tiểu nông, tự cung tự cấp, thì mục tiêu quan trọng nhất của người đi học vào thời kỳ đó là để làm quan. Làm quan tức là phục vụ chính quyền, nên cái ý mà có người cho rằng trí thức Việt Nam có tính cách “phò chính thống”, “thích được chính quyền sử dụng” (như nêu trong bài của GS. Chu Hảo) là điều dễ hiểu nhìn từ bối cảnh lịch sử hàng ngàn năm của nước nhà.
Hiện nay có biết bao nhiêu trí thức ca thán về việc “không được trọng dụng” cũng thể hiện nguyên đức tính cổ xưa ấy. Một thời bằng “sổ gạo”, bằng “biên chế”, bằng “lý lịch” và bao nhiêu “chế độ” khác người trí thức đã bị cột chặt lại, muốn giữ kế sinh nhai thì nhất quyết phải “phò chính thống”, ai dám cả gan nói ngược (mà tư tưởng thì rất nhiều loại, nên luôn có những trí thức truyền bá nó) thì tuyệt đường tồn tại. Cái môi trường nó bắt trí thức phải “hèn”, biến trí thức thành những kẻ sống “ký sinh”, mất hết tính độc lập và sáng tạo.
Muốn “hiền tài là nguyên khí quốc gia” trở thành sự thực, muốn trí thức đóng góp xứng đáng cho đất nước chắc chắn cần nhiều thay đổi. Mà là thay đổi từ cả hai phía, nhà chức trách và bản thân trí thức. Điều kiện cần cho sự phát triển lành mạnh của trí thức là tự do tư tưởng, tự do ngôn luận, điều đã được Chủ tịch Hồ Chí Minh nêu trong Hội nghị Trung ương tháng 11/1940 và sau đó được thể hiện trong bản Hiến pháp đầu tiên của nước Việt Nam độc lập.
Với hội nhập ngày càng sâu vào quá trình toàn cầu hóa, điều kiện để đạt được tự do ngày càng lớn. Với sự độc lập hơn về kinh tế, với sự tiếp cận thông tin và tư tưởng dễ dàng hơn nhờ Internet và truyền thông, với hiểu biết ngoại ngữ tốt hơn, với sự dễ dàng hơn để bày tỏ ý kiến (do có hàng triệu máy tính, camera số, máy điện thoại di động) trên báo chí, trên mạng, thì tất cả mọi người, kể cả trí thức càng có khả năng hơn để đạt được quyền tự do.
Nhưng trong môi trường ấy trí thức cũng cần có trách nhiệm hơn, có ý thức xây dựng hơn nếu muốn phát huy vai trò to lớn của mình. Số lượt đọc:
2843
-
Cập nhật lần cuối:
08/09/2008 10:46:09 PM 
Trao đổi/Nhận xét | Tổng số:
2 |
Xây dựng đội ngũ tri thức Theo tôi đây là những nhận định hoàn toàn đúng.
Nhưng tôi muốn góp phần thêm vào công cuộc xây dựng tầng lớp tri thức tại nước ta.
Trong hoàn cảnh hiện tại của đất nước, chúng ta có nhiều cơ hội để làm được những điều mà chúng ta mong muốn. Nhưng đầu tiên phải bắt nguồn từ những tư tưởng của những nhà lãnh đạo đang lãnh đạo đất nước phải có tầm nhìn xa để thấy được sức mạnh to lớn của tầng lớp tri thức, và tầng lớp tri thức có thể làm được những điều không ai ngờ tới. Sức mạnh tiềm tàng của tầng lớp tri thức vẫn còn là một dầu chấm hỏi? Từ tầm nhìn sẽ dẫn tới những hành động cụ thể mà theo tôi đó là đầu tư vào giáo dục, và giáo dục phải giải quyết được hai vấn đề : vừa rèn đức vừa luyện tài. Bên cạnh đó xây dựng tinh thần tự hào dân tộc để cho mỗi người luôn có ý thức vướn lên, phấn đầu ngày một giỏi hơn. Làm cho mỗi cá nhân luôn có tâm niệm "Học ! Học nữa! Học mãi". Cuối cùng là xây dựng một tiếng nói chung của toàn xã hội.
Tôi biết đây là những công việc đầy gian khó, nhưng không phải là không thể làm được. Vì lịch sử đã chứng minh một chân lý "Không khó khăn nào, không kẻ thù nào mà ta không vượt qua" chỉ cần toàn dân đồng lòng" Nhiệt liệt hoan nghênh chungta.com Việc ban biên tập của chungta.com cho ra chuyên mục về trí thức là việc làm rất trí thức. Tôi được biết các bạn cũng còn rất trẻ, bởi vậy tôi rất vui mừng và ngỏ lời mến phục tới các bạn.
Tiến sĩ Nguyễn Quang A đã nêu những nét cơ bản về trí thức và người trí thức, vị trí vai trò của trí thức trong xã hội và tình hình trí thức Việt nam hiện nay. Tuy khá ngắn gọn nhưng với tôi như thế cũng là đầy đủ rồi, xin bàn thêm một chút thực tiễn.
Tôi được biết loài người từ thủa xa xưa đã nhận thức được vai trò của tri thức và người trí thức trong xã hội. Các nhà cách mạng lớn của VN trong khoảng thời gian cuối thế kỷ 19 và suốt thế kỷ 20 luôn nhấn mạnh về vai trò của trí thức. Đặc biệt cuối thế kỷ 20 có công trình nghiên cứu của êkíp đại tướng Võ Nguyên Giáp cho thấy tương lai của đất nước phụ thuộc chính yếu vào tầng lớp trí thức chứ không phải Công Nông . Nhưng vì hoàn cảnh lịch sử nên công trình đó không được công bố, và các nhà lãnh đạo ở Việt nam vẫn âm thầm nỗ lực phát triển đội ngũ trí thức. Bằng chứng là rất nhiều bạn trẻ được cử đi du học. Nhiều lúc tôi thấy phong trào đổi mới quá ưu ái trí thức nên trí thức nửa mùa cơ hội chủ nghĩa lên ngôi.
Việc đất nước thiếu những nhà trí thức thực thụ có nguyên do từ cơ chế lãnh đạo đất nước, tầm nhìn của những người lãnh đạo. Nhưng tôi thấy lý do chính vẫn là từ phía bản thân các nhà trí thức của chúng ta. Những nhà trí thức chân chính vẫn chưa thực sự giỏi và chưa thực sự có bản lãnh. Tôi không có hàm ý nói giỏi có nghĩa là thò tay chúi mũi vào đâu cũng thao tác được cả, hay dám gân cổ chửi bới phá phách mới là có bản lĩnh. Nếu các nhà trí thức của chúng ta thật sự giỏi và bản lĩnh thì họ đã tác động và làm chuyển biến được tình hình làm đất nước tốt hơn rồi chứ không chỉ như hiện nay. Người trí thức hiện nay là người không biết đổ lỗi cho người khác.
Tôi nghĩ, vấn đề tối quan trọng hiện nay của các nhà trí thức của chúng ta là phải chịu khó học hỏi với tinh thần xây dựng, đoàn kết, nhìn ra được những nhược điểm của chính bản thân mình, Tự hoàn thiện và tự xác định nhiệm vụ trách nhiệm của mình đối với đời mình và đất nước.
Tôi thực sự thấm buồn khi thấy mình đã không làm được gì cho đất nước mình - dù chỉ là một chút gì nhỏ bé, thật sự buồn.
Một lần nữa tôi xin trân trọng cám ơn các bạn trong ban biên tập chungta.com.
Chúc chungta.com ngày càng vững mạnh xứng đáng là nguồn tri thức lớn lao của chúng ta. 
Ý kiến của bạn về bài viết:Triệu phú phải nhờ gái điếm03/09/2010 05:31' PM Nhiều năm trước đây, trong một lần diễn thuyết, ngài Tôn Trung Sơn đã kể lại một câu chuyện: ở đảo Ja Va trong quần đảo Nam Dương, có một nhà triệu phú Hoa Kiều, của cải có hàng triệu đôla... Di sản Hồ Chí Minh: Mười hai chữ vàng01/09/2010 12:10' PM “Nước độc lập mà dân chưa tự do thì độc lập cũng không có ý nghĩa” - Hồ Chí Minh. Hai tuần sau khi giành chính quyền, Chính phủ lâm thời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà đã có bản Tuyên ngôn Độc lập với thế giới, mà tác giả chính là Hồ Chí Minh... Giáo dục Khai Phóng30/08/2010 10:57' AM Lò dò vô trang web “cựu sinh viên nổi bật” của trường đại học Chicago, Mỹ, thấy một danh sách dài có hình ảnh và thành tích của những người xuất thân từ trường này đã trở thành giám đốc ngân hàng, chủ tịch tập đoàn, bộ trưởng quốc phòng, khoa học gia và kinh tế gia đoạt giải Nobel, sử gia và chính khách làm nên lịch sử, nhà văn, đạo diễn nổi tiếng… Nhìn chung là những kẻ thành công trong xã hội. Nhà trường tự hào trưng hình ảnh họ như những tấm huy chương. Và căn cứ vào những kẻ được biểu dương có thể biết kỳ vọng hay mục tiêu giáo dục của trường. Chẳng phải nhà trường nào cũng nhằm đào tạo những kẻ thành công? Niềm tự hào26/08/2010 01:31' PM Tôi cứ suy nghĩ mãi về lời một người bạn nước ngoài khi anh ta nói với tôi rằng : Ai cũng biết sau Thế chiến thứ hai, Nước Đức ở Phương Tây và nước Nhật ở Phương Đông chỉ còn có hai thứ: đó là những đống đổ nát tro tàn, và còn lại những con người với nền văn hóa vĩ đại của họ... Chúc mừng đại tướng vượt trăm xuân!25/08/2010 07:22' AM Đại tướng Tổng tư lệnh Võ Nguyên Giáp bước sang tuổi 100 tính theo Dương lịch. “Đây là một hiện tượng chưa từng có từ thế giới cổ đại đến hiện đại đối với một danh nhân lỗi lạc” như đồng chí Đồng sĩ Nguyên, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị – Phó thủ tướng Chính phủ viết trong lời tựa cuốn sách nhan đề Đại tướng Tổng tư lệnh Võ Nguyên Giáp, người anh cả của Quân đội nhândân Việt Nam do NXB Quân đội nhân dân vừa cho ra mắt ban đọc... Văn minh Chính trị23/08/2010 02:57' PM Như tôi từng viết : một cá nhân, cộng đồng, xã hội có thể có văn hóa cùng bề dày lịch sử của nó, nhưng không có nghĩa sẽ dẫn đến được sự văn minh. Tôi cũng đã viết rằng bản thân Chính trị không tự giác văn minh mà trình độ phát triển xã hội buộc nó phải văn minh lên… Về vị Đại tướng tròn 100 tuổi23/08/2010 06:56' AM Mùa Thu này, hoà với dịp kỷ niệm 65 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh , lại trước thềm Đại lễ 1000 năm Thăng Long-Hà Nội, người Việt Nam lại được chia sẻ niềm vui mừng chúc thọ vị Đại tướng của nhân dân Võ Nguyên Giáp tròn 100 tuổi. Trong bề bộn những sách báo có liên quan, thấy có hai tài liệu đáng được chia sẻ với bạn đọc... Cách mạng và sự hội tụ nhân tài21/08/2010 07:12' PM Dịp hội tụ những người con ưu tú đã “có nhiều cống hiến trong lĩnh vực kinh tế, văn hoá, khoa học, góp phần xứng đáng vào sự nghiệp kháng chiến giải phóng dân tộc, bảo vệ và xây dựng Tổ quốc” (Lời Đại tướng Võ nguyên Giáp) đã nhắc tôi nhớ lại một bài học về sự hội tụ nhân tài, từ một sự trùng hợp kỳ lạ 65 năm trước, mà anh Phan Tân Hội, con trai luật sư Phan Anh - người đã cùng GS. Tạ Quang Bửu thành lập TTNTTH nói với tôi sau cuộc gặp gỡ... Bài khác: Protagoras và khai minh Hy Lạp01/01/1900 12:00' AM Protagoras (490 – 420 trước Công nguyên) – sinh trước Socrates 20 năm – ký hợp đồng… thương mại hoá giáo dục với cậu học trò Euathlus: trả trước một nửa học phí, nửa còn lại sau khi cậu cãi thành công trước toà. Euathlus rút cục thất bại, nên không chịu… thanh lý hợp đồng. Nhà chính trị và nhà văn hóa Phạm Quỳnh (1892- 1945)01/01/1900 12:00' AM Hơn 60 năm nay, ông là một câu hỏi lớn, một mối hồ nghi trong dư luận và nhận thức của bao nhiêu người ở bên này bên kia chiến tuyến. Giằng xé đó làm cho vấn đề Phạm Quỳnh càng trở nên rắc rối, phức tạp thêm. Cách mạng khó giải thích, thanh minh, phản cách mạng muốn khai thác, lợi dụng. Nỗi đau của gia đình ngày càng lớn vì sự oan khuất của ông. Viễn cảnh mới cho thế kỷ XXI26/01/2007 08:30' PM Vào buổi bình minh của thế kỷ XXI điều cần thiết là phải tập trung suy ngẫm đến những vấn đề nảy sinh từ sự phát triển và cấu trúc hệ thống hoá chặt chẽ của công nghệ hiện đại. Sở dĩ như vậy là vì vấn đề quan trọng nhất hiện nay chính là sự sống còn của con người và các sinh vật khác trong những nền văn hoá người nhằm mục đích hướng đến một nền hoà bình cho những thế hệ tương lai... Trí thức Việt Nam thời toàn cầu hóa: Tư duy, kỳ vọng và trách nhiệm01/01/2007 07:52' PM Người trí thức phải mạnh dạn hướng dẫn và gạn lọc (qua thuyết phục) các trào lưu văn hóa đại chúng. Song, cần nhấn mạnh, sự “hướng dẫn” này phải được vạch ra từ góc nhìn toàn cầu của chính người trí thức. Nó phải xuất phát từ một trình độ lý luận cao, đượm tính nhân bản, tôn trọng dị biệt. Nó không thể là một “phản xạ” có tính giáo điều, hoặc mù quáng bảo lưu những tư duy lỗi thời, không còn thích hợp với thế giới mới... Thuyết nhân, ái thông, hòa của Nho gia29/12/2006 02:31' PM Lễ kỷ niệm 2550 năm ngày sinh Khổng Tử sẽ được tổ chức long trọng tại quê hương ông - Khúc Phụ vào tháng 10/1999, nhưng từ đầu quý 11, các nhà nghiên cứu đã lần lượt viết bài trên các báo về ý nghĩa, giá trị của Nho học thời đại hiện nay. Bài viết sau đây là một ý kiếm trong số nói trên... Bí ẩn Châu Á trong tấm gương triết học Châu Á25/12/2006 08:52' AM Triết học Châu Á hay là triết lý Châu Á không phải là một khái niệm triết học. Đây chỉ là một cách gọi tương đối. Nó khá mơ hồ, không đủ rõ ràng, không có nội hàm xác định, càng không được hiểu như nhau trong mọi văn cảnh. Nếu coi là một khái niệm triết học, thì triết học Châu Á còn mơ hồ hơn cả khái niệm triết học phương Đông... "Ai quan tâm đến đất nước sẽ đọc tôi"13/12/2006 06:10' PM Bộ tiểu thuyết đề cập đến những sự kiện chính trị lớn liên quan đến vận mệnh dân tộc. Với hình tượng nước xuyên suốt 4 tập mang tên Dòng xoáy, Nước đứng, Lõm nước và cuối cùng là Triều dâng, “Dòng đời” được coi là biểu tượng cho dòng lịch sử của đất nước Việt Nam đi ra khỏi những cuộc chiến tranh để bước vào thời kỳ mới với vai trò lịch sử mới... Tư tưởng chính trị của Nguyễn Trường Tộ lạc hậu hay đổi mới13/12/2006 05:37' PM Đến nay, đa số các nhà nghiên cứu lịch sử tư tưởng Việt Nam cho rằng tư tưởng của các nhà canh tân ở Việt Nam nửa cuối thế kỷ XIX là bảo thủ về mặt chính trị, nhất là tư tưởng của Nguyễn Trường Tộ và họ thường không dành nhiều sự chú ý tới vấn đề này... |
