 | Thông tin liên quan: Thiếu phản biện sẽ dẫn đến suy đồi02/07/2010 08:44' AM Nhân vật trang Giá trị sống kỳ này không xa lạ với những ai quan tâm đến nghiên cứu, phê bình văn học và văn bản học báo chí nửa đầu thế kỷ 20. Cuộc trao đổi này diễn ra đúng vào ngày Báo chí cách mạng Việt Nam 2010, và, câu chuyện mà nhân vật bài viết tỏ ra hứng thú để hàn huyên cũng là báo chí với học thuật, tiếng nói trí thức… Hoan hô Quốc hội!23/06/2010 01:40' PM “Chúng ta cám ơn Quốc hội đã tạo ra bước đột phá này, và hy vọng rằng tinh thần ấy tiếp tục được phát huy để góp phần thực thi một Nhà nước pháp quyền của dân, do dân, vì dân, như chúng ta vẫn nói hàng ngày” - GS Chu Hảo, GĐ NXB Tri thức gửi tới Bee bài viết. Lời nguyện cầu nhỏ khi đọc báo19/06/2010 10:06' AM Thú thật, sáng sáng khi giở báo, nhiều khi thấy chán vì các trang thời sự quốc tế sao cứ na ná nhau, cho dù dưới mỗi bài tác giả ký tên rõ to. Ít thấy gương mặt nhà báo18/06/2010 11:36' AM Tôi không biết có phải do bản sắc của Việt Nam hay không, nhưng nội dung thường giống nhau, hơi nhạt, ít đặc sắc. Những tờ chuyên về văn học và có truyền thống đôi khi chọn tác phẩm đăng vì tính an toàn, chưa có tính vấn đề. Tản mạn giữa hai thập kỷ24/02/2010 10:28' AM Thập kỷ đầu tiên của thế kỷ 21 đã qua, với sự thay đổi khá nhiều của thế giới và xã hội loài người. Những bằng chứng về sự đổi thay ấy rõ ràng và thuyết phục, đủ để cho thấy thế kỷ 21 không chỉ là thế kỷ tiếp theo, mà còn rất khác so với thế kỷ 20. Năm Hổ nói chuyện... báo05/02/2010 09:59' AM Cuối năm, tiếp xúc với một ông bạn quan chức đầu tỉnh, ông ấy thẳng tưng: Xưa người ta sợ hổ, nay người ta sợ báo. Báo ở đây là phương tiện thông tin đại chúng. Ngẫm cũng đáng nghĩ. Câu nói vừa hàm chứa trách móc, răn đe và nhiều phần ghét bỏ. Doanh nhân - người lãnh đạo doanh nghiệp10/10/2009 06:27' AM Trong nền kinh tế tri thức, Doanh nhân được xem là tầng lớp tri thức cao của xã hội. Nhờ họ, những tài nguyên, các nguồn lực, trí tuệ của những con người riêng lẻ được tổ chức lại và tạo nên những giá trị gia tăng nằm trong sản phẩm dịch vụ bởi doanh nghiệp mà họ kiến tạo và quản lý. Chất lượng phát triển của các quốc gia về mọi phương diện phụ thuộc mạnh mẽ vào chất lượng phát triển của các doanh nghiệp... Kinh doanh là gì và doanh nhân là ai?09/10/2009 01:28' PM Giản Tư Trung và những cộng sự của anh ở PACE đã tự đặt lên vai mình một trọng trách “góp phần thu hẹp khoảng cách doanh trí giữa Việt Nam và thế giới”. Báo chí cần làm gì cho nền kinh tế?08/09/2009 02:30' PM Trong những năm đổi mới vừa qua, nền kinh tế Việt Nam đã đạt được những thành tựu đáng kể với tốc độ tăng trưởng khá cao, vào khoảng 7% trong vòng 15 năm, giúp Việt Nam tăng gấp đôi thu nhập bình quân. Nhưng chúng ta cần phải phân biệt giữa những thành tích của nền kinh tế với những thành tích của các doanh nghiệp, giữa những thành tích về lượng và những thành tích về chất... Mối quan hệ báo chí- kinh tế: Nhìn từ lịch sử27/07/2009 08:04' PM Về lịch sử báo chí buổi sơ khai, có quan điểm cho rằng, nó bắt nguồn từ nhu cầu thông tin kinh tế mà các nhà buôn thông qua một mạng lưới rất nhiều những người trong giới thuơng nhân, các nhà thám hiểm hay các tăng lữ cung cấp qua thư tín rồi tổng hợp lại thành những bản tin tức để cung cấp phục vụ việc buôn bán, tìm kiếm sản phẩm, thị trường và giao thương. Phản biện xã hội và sứ mệnh của nhà báo chân chính21/07/2009 09:05' AM Báo chí đang góp phần thúc đẩy quá trình dân chủ hóa xã hội. Đó là quá trình lấy đối thoại thay cho độc thoại, lấy cạnh tranh lành mạnh trên thị trường thay cho độc quyền và đặc quyền “xin cho”. Nguyễn An Ninh – một nhà báo thần tượng26/06/2009 01:55' PM Kỷ niệm ngày Báo chí cách mạng Việt Nam và nhân sự kiện NXB Văn Học và trung tâm Nghiên cứu quốc học chuẩn bị xuất bản bộ sách Nguyễn An Ninh - tác phẩm dày 1.300 trang (ảnh), xin giới thiệu bài viết của nhà biên khảo Lê Minh Quốc về thần tượng một thời của thanh niên Việt Nam này Nhân ngày tôn vinh nhà báo21/06/2009 10:32' AM Cho tới một ngày đủ tự tin hơn nữa, quyền được biết và được nói của dân chúng sẽ giúp báo chí có thêm năng lực phản biện chính sách và dẫn dắt công luận. Thật quý bởi có một ngày để tôn vinh nghề báo, những mong từ một ngày tôn vinh hướng tới cả năm tôn trọng. Chuyện làm báo ở Sài Gòn trước 197521/06/2009 09:31' AM "Nhiều nhà báo trẻ bây giờ sính dùng tiếng Anh, tiếng Mỹ trong bài quá, mặc dù nhiều từ có tiếng Việt tương ứng. Có khi lại dùng từ nước ngoài kèm theo tiếng Việt, kiểu như: fan hâm mộ, nắp ca-pô…” - ông Y. nói. "Tôi nhớ báo chí Sài Gòn thời trước 75 không ai viết tiếng Việt theo kiểu "ba rọi" như vậy, mà phóng viên có lỡ viết thì biên tập viên cũng sẽ sửa ngay". Nghĩa vụ của nhà làm báo19/06/2009 11:26' AM Nhà báo vừa tiêu biểu mà vừa tạo thành ra dư luận trong một nước. Ai nói đến báo là nói đến dư luận, ai hỏi đến dư luận là tìm đế báo, báo với dư luận, dư luận với báo là lần lót, là hình ảnh cho nhau, là tinh thần là hình thức của nhau vậy. |
Cứ mỗi tháng 6, Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam đến gần, lại có nhiều hoạt động chào mừng những tờ báo cùng những người làm báo mà một lực lượng xã hội cổ vũ lớn cho báo chí là các doanh nghiệp.
Cũng như đến mỗi tháng 10, Ngày Doanh nhân Việt Nam đến gần, lại có nhiều hoạt động đón mừng những doanh nghiệp và giới doanh nhân mà lực lượng xã hội cổ vũ nhiều cho doanh nhân là các nhà báo.
Do vậy mà trên các báo dịp tháng 6 có nhiều trang quảng cáo hơn in thêm dòng chữ chào mừng Ngày Nhà báo Việt Nam. Còn trên các báo tháng 10 thế nào cũng có thêm nhiều trang quảng cáo in dòng chữ chào mừng Ngày Doanh nhân Việt Nam. Trong những cuộc giao lưu rộng rãi có tổ chức hay những cuộc tiếp xúc hẹp cả hai giới đều nhấn mạnh đến những sứ mệnh cao cả của nhau đối với đời sống và sự phát triển của xã hội trong công cuộc "Đổi mới "hay" hội nhập". Như thế quan hệ giữa báo chí và doanh nghiệp cũng như giữa nhà báo và doanh nhân đang có chiều gắn bó.
Cũng dễ hiểu thôi, nếu lần ngược về cội nguồn lịch sử của báo chí, trong buổi sơ khai, tờ báo ra đời bắt nguồn từ nhu cầu và cũng là công việc của các doanh nhân nhằm phục vụ cho những hoạt động kinh doanh của họ. Những bức thư trao đổi giữa các nhà buôn theo các đoàn lạc đà hay các thương thuyền mở rộng thị trường ra nhiều vùng đất mới đã nảy sinh nhu cầu và sáng kiến thu thập, tổng hợp những tin tức về thị trường, hàng hoá và giá cả của giới kinh doanh ở nhiều không gian địa lý khác nhau thành những trang tin tổng hợp rồi lại chuyển tới mọi doanh nhân như một sản phẩm dịch vụ.
Những thông tin này đương nhiên được các doanh nhân quan tâm trước tiên, nhưng các nhà nước hồi đó cũng quan tâm tới những thông tin này để có thể thu thuế và thúc đẩy các hoạt động kinh tế để làm giàu cho vương quốc của mình. Sử sách ghi rằng, Cesar Đại đế từng sử dụng các tù binh biết chữ chép nhân bản những trang tin ấy để phát hành cho rộng rãi. Báo chí ban đầu là của tư nhân và nó đã sớm trở thành hàng hoá buộc những người muốn đọc tin phải bỏ tiền mua. Bản thân việc làm báo lại trở thành một hoạt động kinh tế, tờ báo trở thành một doanh nghiệp và người làm báo đều tham gia vào trong một cỗ máy kinh doanh và người chủ tờ báo trở thành doanh nhân.
Dần dà, đọc báo đã trở thành một tập quán không thể thiếu được trong tầng lớp thị dân, nơi những hoạt động kinh doanh diễn ra thường ngày và mọi hoạt động xã hội có xu thế thị trường hoá . Người ta từng định nghĩa rằng "tờ báo là thứ kinh nhật tụng của đám thị dân". Cũng vì thế báo tư nhân ra đời trước để rồi phát triển thành hệ thống công báo đầy quyền uy ngày nay.
Ở nước ta, xa xưa đương nhiên không có báo. Trong dân gian, ở các làng xã thì mõ làng và những quán nước nằm ở đầu làng hay trên đường cái quan là nơi cung cấp những thông tin xã hội phổ biến nhất. Hệ thống phu trạm dọc theo đường thiên lý truyền đạt thông tin từ triều đình đến các địa phương, hay ở kinh đô có cửa Đông Hưng (Cửa Nam) là nơi triều đình dán những bố cáo hoặc định kỳ tổ chức thuyết giảng cho dân hiểu chính sách... Thực sự báo chí chỉ xuất hiện ở nước ta thời thuộc địa, là sản phẩm của văn hoá phương Tây và vì lẽ đó nó trước tiên phục vụ cộng đồng người Tây.
Tờ báo đầu tiên đậm mùi "lính tẩy" vì nó theo chân đạo quân viễn chinh vào đánh chiếm nước ta (tờ báo tiếng Pháp dịch là Công báo của Đạo quân viễn chinh xứ Nam Kỳ)... nhưng rồi rất nhanh chóng nền báo chí thuộc địa cũng theo quy luật như ở chính quốc tạo ra một đời sống báo chí ngày càng phong phú với sự xuất hiện báo tư nhân và những người kinh doanh bằng báo chí.
Người nghiên cứu lịch sử báo chí thường nhắc đến một tên tuổi : Henri Schneider, đến nước ta khi mới ngoài 30 tuổi và trở thành người thâu tóm các hoạt động kinh doanh báo chí bao trùm cả 3 miền. Ngay những tờ công báo cũng được nhân vật này đấu thầu để điều hành và nhiều tờ báo sáng giá bằng tiếng Việt cũng nằm trong đế chế báo chí của Schneider.
Phó Paul Bert, nay là Tràng Tiền (Hà Nội), bên trái là toà soạn và nhà in của "ông tổ báo chí Đông Dương" Henri Schneider.
Tuy nhiên nhiều người Việt Nam cũng biết "lách luật" báo chí của thực dân để gây dựng cho tiếng nói của người Việt trên trường báo chí. Và ý thức trở thành những nhà kinh doanh trên lĩnh vực này cũng hình thành. Người nước ta làm báo sớm nhất và danh giá nhất phải kể đến Trương Vĩnh Ký nhận làm chủ bút tờ "Gia Định Báo", tờ quốc ngữ sớm nhất ở xứ ta (1865) nên, vì thế ông được coi là "tiên chỉ " trong làng báo Việt Nam.
"Gia Định Báo" là công báo nhưng đã được Trương Vĩnh Ký cố gắng đưa vào đó những nội dung văn hoá bản địa. Nhưng khi đứng ra định làm một tờ báo tư nhân ("Thông loại khoá trình") để mong biến nó thành công cụ văn hoá thuần tuý thì chính vị tiên chỉ họ Trương cũng suýt bị phá sản không phải vì Tây hại mà vì cái khắc nghiệt của thị truờng.
Đến nhà báo Diệp Văn Cương nuôi ý đồ ra tờ "Phan Yên Báo" để gửi gấm chút ít tinh thần yêu nước thì lập tức bị chính quyền thực dân phạt vạ và đình bản. Ở Nam Kỳ đầu thế kỷ hai mươi (1901) xuất hiện một tờ có cái tên đậm chất kinh doanh là "Nông Cổ Mín Đàm" (giải nghĩa là "ngồi uống trà bàn chuyện làm nghề nông và buôn bán"), chủ báo người Tây cũng là chủ vựa muối dùng báo để quảng bá cho hàng họ của mình, còn lại giao cho mấy người Việt có tư tưởng Duy Tân cũng phát huy được một thời việc cổ vũ thực nghiệp nhưng rồi cũng không phát đạt nổi mà bị rơi vào quên lãng...
Ở ngoài Bắc, nổi lên một nhân vật không thể gọi là tiên chỉ nhưng xứng đáng là người tiên phong xông vào trường báo chí để làm giàu. Làm giàu theo cả nghĩa đen của một doanh nhân và cả theo nghĩa bóng là làm giàu cho văn hoá dân tộc, nổi bật hơn cả là vai trò chữ quốc ngữ. Người đó là Nguyễn Văn Vĩnh.
Tờ báo đầu tiên có tên là "Đăng Cổ Tùng Báo" ra đời cùng với và trở thành diễn đàn của Đông Kinh nghĩa thục (1907). Chủ báo chính là ông tổ người Tây Schneider; nhưng với vai trò chủ bút, Nguyễn Văn Vĩnh kiên trì làm hết tờ báo này đến tờ báo khác cho đến lúc đã có cả một cơ ngơi đồ sộ những tên báo danh giá cả bằng tiếng ta và tiếng Tây cùng "Tủ sách Âu Tây tư tưởng" tác động sâu sắc vào xã hội thì thực dân liền ra tay ngáng triệt để đến độ phải bỏ đi tìm vàng rồi ôm hận nơi Suối Vàng...
Một nền báo chí cách mạng ra đời bắt nguồn từ những truyền thống yêu nước lại được thổi hồn cách mạng của Nguyễn Ái Quốc về một nền báo chí đóng cả vai người tuyên truyền và tổ chức cho một cuộc các mạng giải phóng và cách mạng xã hội... Ngày Báo chí Việt Nam được hiểu như ngày truyền thống của báo chí cách mạng...
Nhưng giờ đây từ cuộc cách mạng gắn liền với một nền chính trị bao cấp đã chuyển sang thời đại của cuộc cách mạng kỹ thuật, của một cuộc cách mạng mang tính khoa học và hội nhập, trước hết là hội nhập với thị trường toàn cầu. Bài toán đặt ra với báo chí thời đại này là thực hiện những mục tiêu chính trị bằng hạch toán của kinh tế thị trường... Nói cách khác người làm báo cũng phải biết kinh doanh cho dù tờ báo vẫn được coi là một thứ hàng hoá "đặc biệt". Do vậy mà cái gì có trong đời sống kinh doanh mà các doanh nghiệp của chúng ta đang trải cũng có trong đời sống báo chí mà các tờ báo của chúng ta đang trải...
Trước bài toán khó ấy, sự gần gũi, mối liên minh và cả sự cạnh tranh giữa báo chí và doanh nghiệp, giữa nhà báo và doanh nhân hay giữa tất cả hai giới chúng ta là lẽ thường tình như một quy luật mà ta đã đọc thấy trong pho lịch sử báo chí của những cái đã trải qua... Số lượt đọc:
360
-
Cập nhật lần cuối:
01/07/2009 04:17:46 PM 
Ý kiến của bạn về bài viết:Triệu phú phải nhờ gái điếm03/09/2010 05:31' PM Nhiều năm trước đây, trong một lần diễn thuyết, ngài Tôn Trung Sơn đã kể lại một câu chuyện: ở đảo Ja Va trong quần đảo Nam Dương, có một nhà triệu phú Hoa Kiều, của cải có hàng triệu đôla... Di sản Hồ Chí Minh: Mười hai chữ vàng01/09/2010 12:10' PM “Nước độc lập mà dân chưa tự do thì độc lập cũng không có ý nghĩa” - Hồ Chí Minh. Hai tuần sau khi giành chính quyền, Chính phủ lâm thời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà đã có bản Tuyên ngôn Độc lập với thế giới, mà tác giả chính là Hồ Chí Minh... Giáo dục Khai Phóng30/08/2010 10:57' AM Lò dò vô trang web “cựu sinh viên nổi bật” của trường đại học Chicago, Mỹ, thấy một danh sách dài có hình ảnh và thành tích của những người xuất thân từ trường này đã trở thành giám đốc ngân hàng, chủ tịch tập đoàn, bộ trưởng quốc phòng, khoa học gia và kinh tế gia đoạt giải Nobel, sử gia và chính khách làm nên lịch sử, nhà văn, đạo diễn nổi tiếng… Nhìn chung là những kẻ thành công trong xã hội. Nhà trường tự hào trưng hình ảnh họ như những tấm huy chương. Và căn cứ vào những kẻ được biểu dương có thể biết kỳ vọng hay mục tiêu giáo dục của trường. Chẳng phải nhà trường nào cũng nhằm đào tạo những kẻ thành công? Niềm tự hào26/08/2010 01:31' PM Tôi cứ suy nghĩ mãi về lời một người bạn nước ngoài khi anh ta nói với tôi rằng : Ai cũng biết sau Thế chiến thứ hai, Nước Đức ở Phương Tây và nước Nhật ở Phương Đông chỉ còn có hai thứ: đó là những đống đổ nát tro tàn, và còn lại những con người với nền văn hóa vĩ đại của họ... Chúc mừng đại tướng vượt trăm xuân!25/08/2010 07:22' AM Đại tướng Tổng tư lệnh Võ Nguyên Giáp bước sang tuổi 100 tính theo Dương lịch. “Đây là một hiện tượng chưa từng có từ thế giới cổ đại đến hiện đại đối với một danh nhân lỗi lạc” như đồng chí Đồng sĩ Nguyên, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị – Phó thủ tướng Chính phủ viết trong lời tựa cuốn sách nhan đề Đại tướng Tổng tư lệnh Võ Nguyên Giáp, người anh cả của Quân đội nhândân Việt Nam do NXB Quân đội nhân dân vừa cho ra mắt ban đọc... Văn minh Chính trị23/08/2010 02:57' PM Như tôi từng viết : một cá nhân, cộng đồng, xã hội có thể có văn hóa cùng bề dày lịch sử của nó, nhưng không có nghĩa sẽ dẫn đến được sự văn minh. Tôi cũng đã viết rằng bản thân Chính trị không tự giác văn minh mà trình độ phát triển xã hội buộc nó phải văn minh lên… Về vị Đại tướng tròn 100 tuổi23/08/2010 06:56' AM Mùa Thu này, hoà với dịp kỷ niệm 65 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh , lại trước thềm Đại lễ 1000 năm Thăng Long-Hà Nội, người Việt Nam lại được chia sẻ niềm vui mừng chúc thọ vị Đại tướng của nhân dân Võ Nguyên Giáp tròn 100 tuổi. Trong bề bộn những sách báo có liên quan, thấy có hai tài liệu đáng được chia sẻ với bạn đọc... Cách mạng và sự hội tụ nhân tài21/08/2010 07:12' PM Dịp hội tụ những người con ưu tú đã “có nhiều cống hiến trong lĩnh vực kinh tế, văn hoá, khoa học, góp phần xứng đáng vào sự nghiệp kháng chiến giải phóng dân tộc, bảo vệ và xây dựng Tổ quốc” (Lời Đại tướng Võ nguyên Giáp) đã nhắc tôi nhớ lại một bài học về sự hội tụ nhân tài, từ một sự trùng hợp kỳ lạ 65 năm trước, mà anh Phan Tân Hội, con trai luật sư Phan Anh - người đã cùng GS. Tạ Quang Bửu thành lập TTNTTH nói với tôi sau cuộc gặp gỡ... Bài khác: Protagoras và khai minh Hy Lạp01/01/1900 12:00' AM Protagoras (490 – 420 trước Công nguyên) – sinh trước Socrates 20 năm – ký hợp đồng… thương mại hoá giáo dục với cậu học trò Euathlus: trả trước một nửa học phí, nửa còn lại sau khi cậu cãi thành công trước toà. Euathlus rút cục thất bại, nên không chịu… thanh lý hợp đồng. Nhà chính trị và nhà văn hóa Phạm Quỳnh (1892- 1945)01/01/1900 12:00' AM Hơn 60 năm nay, ông là một câu hỏi lớn, một mối hồ nghi trong dư luận và nhận thức của bao nhiêu người ở bên này bên kia chiến tuyến. Giằng xé đó làm cho vấn đề Phạm Quỳnh càng trở nên rắc rối, phức tạp thêm. Cách mạng khó giải thích, thanh minh, phản cách mạng muốn khai thác, lợi dụng. Nỗi đau của gia đình ngày càng lớn vì sự oan khuất của ông. Cội nguồn cảm hứng là tự do29/06/2009 06:18' AM Tôi đọc những trang đầu tiên của cuốn “Cội nguồn cảm hứng” ở một quán cà phê trên đường Lò Đúc. Những thanh âm huyên náo của phố phường ngoài kia và những trang suy tưởng trong im lặng của ông Nguyễn Trần Bạt có cái gì đó hơi tương phản. Lắng nghe huyền thoại âm nhạc - vua nhạc pop Michael Jackson28/06/2009 06:28' PM Trái tim một nhạc sĩ tạo ra nhịp đập cho cả thập kỷ đã ngừng đập. Nhưng chúng ta không thể quên được người vũ công độc đáo với bước chân mê hoặc, không thể quên một nam ca sĩ phá vỡ mọi ranh giới về phong cách. Michael Jackson mãi mãi là ngôi sao, nghệ sĩ nhạc pop hàng đầu thế giới. Nhớ những điều quên22/06/2009 01:52' PM Lãng quên những thứ vặt vãnh để cuộc sống thăng tiến là tốt. Nhưng lãng quên những giá trị sống để hối hả chạy theo giá trị phù phiếm là nguy cơ cho những vùng nội tâm bị hoang ruỗng. Nhân ngày tôn vinh nhà báo21/06/2009 10:32' AMCho tới một ngày đủ tự tin hơn nữa, quyền được biết và được nói của dân chúng sẽ giúp báo chí có thêm năng lực phản biện chính sách và dẫn dắt công luận. Thật quý bởi có một ngày để tôn vinh nghề báo, những mong từ một ngày tôn vinh hướng tới cả năm tôn trọng. Sự công bằng lịch sử được trả lại (*)16/06/2009 03:22' PM Là một trong những người dịch ông, tôi thấy có lẽ Phạm Quỳnh là một trong những người Việt viết tiếng Pháp hay nhất, một thứ tiếng Pháp trong sáng, sang trọng, trang nhã và đầy âm vang, chỉ có thể có được trên cơ sở một vốn tri thức uyên thâm về văn hóa và văn minh không chỉ của Pháp mà còn của cả phương Tây cổ kim. Ý nghĩa Lịch sử14/06/2009 11:50' AM Một ít người hóm hỉnh từng nhận xét rằng tất cả những gì ta học được từ lịch sử là: ta không học được gì từ lịch sử cả. Chúng ta có thể rút ra được sự hiểu biết hoặc sự hướng dẫn nào từ việc nghiên cứu lịch sử... |
